Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 4
Danh mơc c¸c b¶ng - biĨu
Trang
B¶ng 2.1: C¸c chØ sè t¨ng tr−ëng cđa ICB 36
B¶ng 2.2: Sè l−ỵng thỴ ghi nỵ E-partner ph¸t hμnh cđa ICB 46
B¶ng 2.3: Sè l−ỵng thỴ ATM ph¸t hμnh trªn thÞ tr−êng 47
B¶ng 2.4 : Sè l−ỵng ATM cđa ICB 49
B¶ng 2.5: Sè l−ỵng m¸y ATM trªn thÞ tr−êng 50
B¶ng 2.6: Doanh sè thanh to¸n thỴ ATM 52
B¶ng 2.7: Sè l−ỵng thỴ tÝn dơng trªn thÞ tr−êng 60
B¶ng 2.8: Sè l−ỵng CSCNT trªn thÞ tr−êng 62
B¶ng 2.9 : Doanh sè thanh to¸n thỴ tÝn dơng cđa ICB 63
B¶ng 2.10 : Doanh thu tõ nghiƯp vơ thỴ thỴ cđa ICB 68
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh
4
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 5
Danh mơc H×nh vÏ - ®å thÞ
Trang
(H×nh 1.1) Quy tr×nh ph¸t hμnh thỴ 19
(H×nh 1.2) Quy tr×nh thanh to¸n thỴ 23
BiĨu ®å t¨ng tr−ëng vèn huy ®éng 36
(H×nh 2.1)
BiĨu ®å t¨ng tr−ëng tỉng tμi s¶n 37
(H×nh 2.2)
BiĨu ®å t¨ng tr−ëng lỵi nhn rßng 37 (H×nh 2.3)
(H×nh 2.4) M« h×nh tỉ chøc ho¹t ®éng thỴ t¹i Incombank 39
41
(H×nh 2.5) M« h×nh s¶n phÈm - dÞch vơ
(H×nh 2.6) BiĨu ®å sè l−ỵng thỴ ghi nỵ E-partner ph¸t hμnh 46
(H×nh 2.7) BiĨu ®å sè thỴ ATM ph¸t hμnh trªn thÞ tr−êng th¸ng 6/2006 47
(H×nh 2.8) BiĨu ®å sè l−ỵng m¸y ATM 49
(H×nh 2.9)BiĨu ®å sè l−ỵng ATM trªn thÞ tr−êng 51
(H×nh 2.10)BiĨu ®å doanh sè tiỊn gưi ATM 53
(H×nh 2.11) BiĨu ®å doanh sè rót tiỊn t¹i ATM 54
(H×nh 2.12) BiĨu ®å doanh sè thanh to¸n thỴ tÝn dơng cđa ICB 63
BiĨu ®å t¨ng tr−ëng doanh thu tõ nghiƯp vơ thỴ cđa ICB 68
(H×nh 2.13)
(H×nh 3.1) M« h×nh trung t©m thỴ Incombank 94
(H×nh 3.2) M« h×nh bé phËn chuyªn tr¸ch t¹i chi nh¸nh ICB 97
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh
5
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 6
Lêi më ®Çu
1.TÝnh cÊp thiÕt cđa ®Ị tμi:
Trong nh÷ng n¨m võa qua, nỊn kinh tÕ ViƯt Nam cã nh÷ng b−íc ph¸t triĨn ỉn
®Þnh. §êi sèng vμ thu nhËp cđa ng−êi d©n ngμy cμng ®−ỵc c¶i thiƯn vμ n©ng cao. NhËn
thøc cđa ng−êi tiªu dïng vỊ thỴ ®· thay ®ỉi, mét bé phËn kh«ng nhá ®· xo¸ dÇn thãi quen
sư dơng tiỊn mỈt, thay vμo ®ã lμ sư dơng thỴ khi mua hμng ho¸, dÞch vơ.
Víi −u thÕ vỊ thêi gian thanh to¸n, tÝnh an toμn, hiƯu qu¶ sư dơng vμ ph¹m vi thanh
to¸n réng. ThỴ thanh to¸n ®· trë thμnh c«ng cơ thanh to¸n hiƯn ®¹i, v¨n minh vμ phỉ biÕn
trªn ph¹m vi toμn cÇu. Víi tÝnh linh ho¹t vμ c¸c tiƯn Ých mμ nã mang l¹i cho mäi chđ thĨ
liªn quan, thỴ ng©n hμng ra ®êi ®· lμm thay ®ỉi c¸ch thøc chi tiªu, giao dÞch thanh to¸n
cđa céng ®ång x· héi, thỴ ng©n hμng ®· vμ ®ang thu hót ®−ỵc sù quan t©m cđa c¶ céng
®ång vμ ngμy cμng kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ cđa nã trong ho¹t ®éng kinh doanh ng©n hμng . V×
vËy ph¸t triĨn thỴ thanh to¸n lμ tÊt u kh¸ch quan cđa xu thÕ liªn kÕt toμn cÇu; thùc hiƯn
®a d¹ng ho¸ dÞch vơ vμ hiƯn ®¹i ho¸ c«ng nghƯ ng©n hμng ®èi víi c¸c ng©n hμng trong
tiÕn tr×nh héi nhËp vμo khu vùc vμ thÕ giíi, trong ®ã cã Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt
Nam.
Tuy nhiªn, t×nh h×nh kinh doanh thỴ cđa Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam cßn
nhiỊu ®iĨm bÊt cËp. Víi m¹ng l−íi chi nh¸nh réng kh¾p, thỴ thanh to¸n trong n−íc (thỴ
ghi nỵ) do Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam ph¸t hμnh chđ u dïng ®Ĩ rót tiỊn mỈt
nªn hiƯu qu¶ sư dơng m¸y ATM ch−a cao, mỈc dï ®· cã nh÷ng ho¹t ®éng tÝch cùc trong
khch tr−¬ng ho¹t ®éng thỴ nh−ng l−ỵng thỴ ®−ỵc ph¸t hμnh ch−a ®óng víi tiỊm n¨ng,
thỴ thanh to¸n qc tÕ th× chđ u do ng−êi n−íc ngoμi thanh to¸n.
§øng tr−íc t×nh h×nh ®ã , viƯc nghiªn cøu ®Ĩ ®−a ra c¸c gi¶i ph¸p nh»m t¹o ®−ỵc
mét th−¬ng hiƯu thỴ nỉi tiÕng víi b¶n s¾c riªng, thu hót ®−ỵc sù quan t©m cđa kh¸ch hμng
ë nhiỊu giíi, ®¹t ®−ỵc hiƯu qu¶ kinh doanh tèt. V× vËy t«i ®· chän ®Ị tμi “ Nh÷ng gi¶i
ph¸p ph¸t triĨn thỴ thanh to¸n t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam”
2.Mơc tiªu cđa ®Ị tμi:
Nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ị c¬ b¶n cđa thỴ thanh to¸n, mét c«ng cơ thanh to¸n g¾n
liỊn víi s¶n phÈm c«ng nghƯ .
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh
6
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 7
Nghiªn cøu c¸c sè liƯu ®Ĩ hiĨu râ vỊ t×nh h×nh kinh doanh thỴ cđa Ng©n hμng C«ng
th−¬ng ViƯt Nam ®Ĩ cã c¸i nh×n tỉng qu¸t vμ ®Þnh h−íng cho ho¹t ®éng thỴ thanh to¸n
cđa Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam.
Dùa vμo ®ã ®Ị xt c¸c gi¶i ph¸p kh¶ thi nh»m ph¸t triĨn thỴ thanh to¸n cđa Ng©n
hμng C«ng th−¬ng.
3. §èi t−ỵng vμ ph¹m vi nghiªn cøu:
§Ị tμi ®−ỵc thùc hiƯn th«ng qua viƯc nghiªn cøu vỊ thỴ thanh to¸n, ph©n tÝch sè
liƯu t×nh h×nh ph¸t hμnh vμ thanh to¸n thỴ t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam ,sè liƯu
ph¸t hμnh thỴ vμ mét sè nÐt vỊ c¸c ng©n hμng cã ho¹t ®éng thỴ t¹i ViƯt Nam.
Nghiªn cøu lý thut vỊ thỴ thanh to¸n, lÞch sư thỴ thanh to¸n. Tham kh¶o ý kiÕn
cđa thÇy h−íng dÉn, c¸c c¸n bé cđa phßng thỴ Héi së Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam.
Trªn c¬ së ph©n tÝch ®ã, tỉng hỵp ®−a ra c¸c gi¶i ph¸p nh»m ph¸t triĨn ho¹t ®éng
thỴ cđa Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam.
4.C¸c ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu:
¸p dơng c¸c ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn thùc tÕ, ph©n tÝch sè liƯu cđa nghiƯp vơ ph¸t
hμnh vμ thanh to¸n thỴ t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam, c¸c v¨n b¶n ph¸p quy liªn
quan ®Õn ®Ị tμi.
Dùa vμo c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch, vËn dơng lý ln vμo thùc tiƠn ®Ĩ ®−a ra c¸c nhËn
®Þnh vỊ t×nh h×nh ho¹t ®éng thỴ thanh to¸n t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam.
X¸c ®Þnh nhu cÇu cÊp thiÕt ph¶i ph¸t triĨn thỴ thanh to¸n t¹i Ng©n hμng C«ng
th−¬ng ViƯt Nam cïng víi c¸c gi¶i ph¸p cã tÝnh kh¶ thi.
5.KÕt cÊu cđa ln v¨n:
Ln v¨n sÏ gåm nh÷ng phÇn chÝnh sau:
Ch−¬ng I: Nh÷ng néi dung c¬ b¶n vỊ thỴ thanh to¸n ng©n hμng
Ch−¬ng II: Thùc tr¹ng thỴ thanh to¸n t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam
Ch−¬ng III: Gi¶i ph¸p ph¸t triĨn thỴ thanh to¸n t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam
HiƯn nay thỴ thanh to¸n vÉn lμ ®Ị tμi cßn ®Ĩ ngá, cßn nhiỊu gi¶i ph¸p cho viƯc ph¸t
triĨn trong t−¬ng lai. MỈc dï t«i ®· cè g¾ng thu thËp sè liƯu vμ ph©n tÝch nh−ng ch¾c ch¾n
kh«ng thĨ tr¸nh ®−ỵc nh÷ng khiÕm khut trong nhËn ®Þnh vμ c¸c gi¶i ph¸p ®Ị xt.
KÝnh mong thÇy c« cïng nh÷ng ng−êi quan t©m ®ãng gãp ý kiÕn.
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh
7
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 8
ThỴ ng©n hμng, d−íi h×nh d¹ng hiƯn nay, xt hiƯn ®Çu tiªn ë Mü vμo ®Çu thÕ kû
20. Nã ra ®êi n¨m 1914, khi ®ã Tỉng c«ng ty x¨ng dÇu California (mμ ngμy nay lμ c«ng
ty Mobil) cÊp thỴ cho nh©n viªn vμ mét sè kh¸ch hμng cđa m×nh. Mơc ®Ých c¬ b¶n lμ
khun khÝch b¸n s¶n phÈm cđa c«ng ty chø kh«ng kÌm theo mét dù phßng nμo vỊ viƯc
gia h¹n tÝn dơng.
1.1.2. LÞch sư ph¸t triĨn thỴ ng©n hμng
1.1.1 Qu¸ tr×nh h×nh thμnh : Qu¸ tr×nh t¸i s¶n xt x· héi lu«n diƠn ra liªn tơc vμ
kh«ng ngõng ph¸t triĨn, trong qu¸ tr×nh ®ã cã nhiỊu mèi quan hƯ gi÷a c¸c chđ thĨ cđa nỊn
s¶n xt, ®Ỉc biƯt lμ mèi quan hƯ trao ®ỉi mua b¸n hμng ho¸. Do vËy viƯc tỉ chøc thanh
to¸n trong c¸c mèi quan hƯ cđa qu¸ tr×nh s¶n xt lμ quan träng vμ cÇn thiÕt. Nã ®−ỵc thĨ
hiƯn d−íi 2 h×nh thøc lμ chu chun b»ng tiỊn mỈt hc kh«ng dïng tiỊn mỈt. Chu chun
tiỊn mỈt lμ biĨu hiƯn cđa c¸c quan hƯ thanh to¸n trùc tiÕp b»ng tiỊn mỈt, sù vËn ®éng cđa
hμng ho¸ g¾n liỊn víi sù vËn ®éng ng−ỵc chiỊu cđa tiỊn tƯ. Thanh to¸n tiỊn mỈt thÝch hỵp
víi vai trß cđa tiỊn tƯ lμm m«i giíi trong qu¸ tr×nh l−u th«ng. Tuy nhiªn khi s¶n xt vμ
trao ®ỉi ph¸t triĨn ë tr×nh ®é cao h¬n, qu¸ tr×nh mua b¸n chÞu hμng ho¸ trë nªn th−êng
xuyªn, thêi gian kÐo dμi th× thanh to¸n trùc tiÕp b»ng tiỊn mỈt kh«ng cßn tá ra lμ mét
ph−¬ng thøc thanh to¸n h÷u hiƯu n÷a. Sù h¹n chÕ cđa nã ë chç mn thùc hiƯn mua b¸n
mét khèi l−ỵng hμng ho¸ lín th× ph¶i chn bÞ mét l−ỵng tiỊn mỈt lín, dÉn ®Õn chi phÝ vỊ
l−u th«ng t¨ng lªn, tèc ®é chu chun vèn chËm, chi phÝ in Ên, b¶o qu¶n lín, kiĨm ®Õm,
chuyªn chë tèn kÐm mμ l¹i kh«ng an toμn. ChÝnh nh÷ng bÊt tiƯn nμy ®ßi hái ng©n hμng
ph¶i nç lùc nghiªn cøu c¸c h×nh thøc thanh to¸n thn lỵi h¬n, phï hỵp trong cc sèng
hiƯn ®¹i. Ban ®Çu chØ lμ ủ nhiƯm chi, ủ nhiƯm thu, sÐc råi ®Õn thỴ ng©n hμng ra ®êi vμ
ngμy cμng ®ãng vai trß quan träng trong nỊn kinh tÕ.
1.1. Tỉng quan vỊ thỴ ng©n hμng
thỴ thanh to¸n ng©n hμng
Nh÷ng néi dung c¬ b¶n vỊ
CHƯƠNG I
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh
8
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 9
ThỴ JCB lμ thỴ ph¸t hμnh t¹i NhËt B¶n n¨m 1961 bëi ng©n hμng SanWa vμ b¾t ®Çu
ph¸t triĨn thμnh mét tỉ chøc thỴ qc tÕ vμo n¨m 1981. Mơc tiªu chđ u lμ h−íng vμo thÞ
tr−êng du lÞch vμ gi¶i trÝ, ®ang lμ lo¹i thỴ c¹nh tranh víi Amex. §Õn n¨m 1990 doanh thu
ThỴ American Express ra ®êi n¨m 1958, tỉng sè thỴ ph¸t hμnh gÊp 5 lÇn Diners
Club vμ gÊp 2 lÇn JCB. N¨m 1990, tỉng doanh thu ®¹t 111,5 triƯu Dollars víi kho¶ng 35,4
triƯu thỴ l−u hμnh. Nh−ng ®Õn n¨m 1993 th× tỉng doanh thu lªn kho¶ng 124 tØ dollars víi
36,5 triƯu thỴ l−u hμnh vμ 3,6 triƯu CSCNT. Kh«ng gièng nh− c¸c thỴ kh¸c, Amex tù ph¸t
hμnh thỴ cđa chÝnh m×nh vμ trùc tiÕp qu¶n lý chđ thỴ. Nhê cã mèi quan hƯ nμy mμ hä cã
thĨ n¾m ®−ỵc c¸c th«ng tin cÇn thiÕt vỊ kh¸ch hμng, tõ ®ã cã c¸c ch−¬ng tr×nh ph©n lo¹i
kh¸ch hμng ®Ĩ cung cÊp dÞch vơ. N¨m 1987, Amex cho ra ®êi lo¹i thỴ tÝn dơng míi cã
kh¶ n¨ng cung cÊp tÝn dơng tn hoμn cho kh¸ch hμng cã tªn lμ Optima Card ®Ĩ c¹nh
tranh víi Visa vμ MasterCard.
ThỴ Diners Club ®Çu tiªn ®−ỵc ph¸t hμnh n¨m 1949. §©y còng lμ thỴ ®Çu tiªn cã
mỈt t¹i NhËt B¶n vμo n¨m 1960. N¨m 1990 cã 6,9 triƯu ng−êi sư dơng thỴ Diners Club
trªn toμn thÕ giíi víi doanh sè kho¶ng 16 tû dollars.
H×nh thøc thỴ ng©n hμng ®Çu tiªn lμ Charge-it, mét hƯ thèng tÝn dơng ®−ỵc ph¸t
triĨn bëi «ng John Biggins n¨m 1946, cho phÐp kh¸ch hμng mua hμng t¹i nh÷ng n¬i b¸n
lỴ. C¸c nhμ kinh doanh ký q t¹i ng©n hμng Biggins vμ ng©n hμng thu tiỊn thanh to¸n tõ
phÝa kh¸ch hμng vμ hoμn tr¶ cho nhμ kinh doanh. HƯ thèng nμy ®· chn bÞ cho thỴ tÝn
dơng ®Çu tiªn l−u hμnh vμo n¨m 1951 t¹i NewYork do ng©n hμng Franklin National. N¨m
1955, hμng lo¹t thỴ míi nh− Trip Charge, Golden Key, Gourmet Club råi ®Õn Carte
Blanche vμ American Express ra ®êi vμ thèng lÜnh thÞ tr−êng. Tuy nhiªn, ®Ĩ h×nh thøc
thanh to¸n thỴ thu hót ®−ỵc kh¸ch hμng th× cÇn ph¶i cã m¹ng l−íi thanh to¸n lín, kh«ng
chØ trong ph¹m vi mét ®Þa ph−¬ng, mét qc gia mμ trªn ph¹m vi toμn cÇu. §øng tr−íc
®ßi hái ®ã, InterBank vμ Bank of American ®· x©y dùng hƯ thèng c¸c quy t¾c, tiªu chn
trong xư lý thanh to¸n thỴ toμn cÇu. N¨m 1977, Bank Americard ®ỉi tªn Visa USA vμ sau
®ã trë thμnh tỉ chøc thỴ qc tÕ Visa. N¨m 1979, Master Charge ®ỉi tªn lμ MasterCard.
Ngμy nay trªn thÕ giíi cã 4 tỉ chøc thỴ qc tÕ lín nhÊt lμ Visa, MasterCard, AMEX,
JCB.
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh
9
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 10
MasterCard ra ®êi vμo n¨m 1966 víi tªn gäi lμ Master Charge do HiƯp héi thỴ liªn
ng©n hμng gäi t¾t lμ ICA (Interbank Card Association) ph¸t hμnh th«ng qua c¸c thμnh
viªn trªn thÕ giíi. N¨m 1990, hƯ thèng ATM lín nhÊt thÕ giíi ®−ỵc ®−a vμo sư dơng, phơc
vơ cho nh÷ng ng−êi sư dơng MasterCard t¹i 50.000 ®Þa ph−¬ng trªn thÕ giíi. Còng trong
n¨m nμy, MasterCard ph¸t hμnh ®−ỵc h¬n 178 triƯu thỴ, cã 5.000 thμnh viªn ph¸t hμnh vμ
9 triƯu CSCNT. §Õn n¨m 1993, tỉng doanh thu cđa MasterCard lªn tíi 320,6 tû dollars vμ
ph¸t hμnh ®−ỵc 215,8 triƯu thỴ ®ang l−u hμnh t¹i 220 n−íc. Cho ®Õn nay sè l−ỵng thμnh
viªn tham gia vμo hiƯp héi MasterCard ®· lªn ®Õn h¬n 29.000 thμnh viªn, m¹ng l−íi rót
tiỊn mỈt ®· ®−ỵc triĨn khai réng r·i víi h¬n 162.000 ATM ®Ỉt t¹i h¬n 192.000 chi nh¸nh
ng©n hμng trªn thÕ giíi.
Ci n¨m 1990 cã 257 triƯu thỴ Visa ®ang l−u hμnh víi doanh thu kho¶ng 354 tû
USD. Ci n¨m 1993, doanh thu cđa Visa lªn ®Õn 542 tû dollars. HƯ thèng rót tiỊn tù
®éng cđa Visa kho¶ng 164.000 ATM ë 65 n−íc trªn thÕ giíi. Visa kh«ng trùc tiÕp ph¸t
hμnh thỴ mμ giao l¹i cho c¸c thμnh viªn, ®©y còng lμ ®iỊu kiƯn thn lỵi gióp cho Visa dƠ
më réng thÞ tr−êng h¬n c¸c lo¹i thỴ kh¸c. HiƯn nay thỴ Visa lμ thỴ cã quy m« ph¸t triĨn
lín nhÊt thÕ giíi. HiƯn cã 22.000 thμnh viªn t¹i h¬n 200 n−íc, ®· ph¸t hμnh h¬n 500 triƯu
thỴ, 13 triƯu CSCNT, 320.000 m¸y rót tiỊn mỈt, doanh sè giao dÞch hμng n¨m ®¹t 800 tû
USD. Cμng ngμy thỴ cμng ®−ỵc ®a d¹ng ho¸ vμ trë thμnh s¶n phÈm rÊt ®−ỵc −u chng.
Trong st nh÷ng n¨m 80 l−ỵng giao dÞch b»ng thỴ t¨ng 20% hμng n¨m. Víi nh÷ng tiƯn
Ých mang l¹i, thỴ ng©n hμng ®· vμ ®ang trë thμnh mét ph−¬ng tiƯn thanh to¸n chđ u cđa
mäi tÇng líp d©n c− t¹i nhiỊu n−íc trªn thÕ giíi.
1.1.3.Kh¸i niƯm thỴ thanh to¸n
ThỴ thanh to¸n lμ mét ph−¬ng tiƯn thanh to¸n kh«ng dïng tiỊn mỈt mμ chđ thỴ cã
thĨ rót tiỊn mỈt t¹i c¸c ng©n hμng, c¬ së chÊp nhËn thỴ, m¸y rót tiỊn tù ®éng hc thanh
to¸n tiỊn hμng ho¸, dÞch vơ t¹i c¸c ®iĨm chÊp nhËn thanh to¸n thỴ.
Theo quy ®Þnh cđa Ng©n hμng nhμ n−íc (Quy chÕ ph¸t hμnh, sư dơng vμ thanh to¸n
thỴ ng©n hμng, ban hμnh kÌm theo qut ®Þnh sè 371/1999/Q§-NHNN1 ngμy 19.08.1999)
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh
10
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 11
thỴ ng©n hμng ®−ỵc hiĨu lμ “C«ng cơ thanh to¸n do ng©n hμng ph¸t hμnh thỴ cÊp cho
kh¸ch hμng sư dơng theo hỵp ®ång ký kÕt gi÷a ng©n hμng ph¸t hμnh vμ chđ thỴ”
Nh− vËy thỴ thanh to¸n còng lμ mét ph−¬ng tiƯn thanh to¸n kh«ng dïng tiỊn mỈt
hiƯn ®¹i h¬n c¸c ph−¬ng tiƯn kh¸c ®−ỵc ¸p dơng ngμy cμng nhiỊu ë c¸c qc gia kh¸c
nhau trªn thÕ giíi.
1.1.4. Ph©n lo¹i thỴ ng©n hμng
ThỴ ng©n hμng thùc sù rÊt ®a d¹ng, ®−ỵc sư dơng víi nhiỊu mơc ®Ých. §Ĩ hiĨu râ
h¬n vỊ tÝnh n¨ng còng nh− lỵi Ých cđa thỴ, t«i tËp hỵp vμ ph©n lo¹i thỴ ng©n hμng theo 4
nhãm tiªu thøc c¬ b¶n d−íi ®©y:
• Theo tÝnh chÊt thanh to¸n
ThỴ tÝn dơng: lμ lo¹i thỴ cho phÐp chđ thỴ sư dơng thỴ trong h¹n møc tÝn dơng
®−ỵc cÊp vμ chđ thỴ ph¶i thanh to¸n Ýt nhÊt møc tr¶ nỵ tèi thiĨu vμo ngμy ®Õn h¹n. ThỴ tÝn
dơng ®−ỵc coi lμ mét c«ng cơ tÝn dơng trong lÜnh vùc cho vay tiªu dïng ®èi víi c¸c chđ
thỴ. §©y lμ sù kÕt hỵp gi÷a tÝn dơng vμ thanh to¸n. §èi víi h×nh thøc tÝn dơng th× khi ng©n
hμng ®ång ý cho kh¸ch hμng vay tøc lμ giao cho kh¸ch hμng trùc tiÕp qun sư dơng mét
l−ỵng vèn nμo ®ã. Cßn khi ng©n hμng cÊp cho kh¸ch hμng thỴ tÝn dơng th× ch−a cã mét
l−ỵng tiỊn thùc tÕ nμo ®−ỵc vay, mμ ng©n hμng chØ ®−a ra sù ®¶m b¶o vỊ qun ®−ỵc sư
dơng mét l−ỵng tiỊn víi h¹n møc nhÊt ®Þnh. ViƯc kh¸ch hμng cã thùc sù vay hay kh«ng
cßn phơ thc vμo qu¸ tr×nh sư dơng thỴ cđa kh¸ch hμng sau ®ã. Khi kh¸ch hμng sư dơng
thỴ tÝn dơng ®Ĩ mua hμng ho¸ dÞch vơ lμ hä ®ang sư dơng dÞch vơ thanh to¸n qua ng©n
hμng. Nh»m mang l¹i nhiỊu tiƯn Ých cho kh¸ch hμng, c¸c tỉ chøc tμi chÝnh th−êng ph¸t
hμnh thỴ tÝn dơng cã tÝnh tn hoμn cho phÐp ng−êi sư dơng më réng kh¶ n¨ng tμi chÝnh
cđa m×nh trong ng¾n h¹n.
C¸c tỉ chøc tμi chÝnh hay ng©n hμng ph¸t hμnh thỴ tÝn dơng dùa trªn uy tÝn hay kh¶
n¨ng ®¶m b¶o chi tr¶ cđa tõng kh¸ch hμng. Kh¶ n¨ng ®¶m b¶o chi tr¶ ®−ỵc x¸c ®Þnh dùa
trªn tỉng hỵp nhiỊu th«ng tin kh¸c nhau nh− thu nhËp, t×nh h×nh chi tiªu, mèi quan hƯ s½n
cã víi tỉ chøc tμi chÝnh, ®Þa vÞ x· héi cđa kh¸ch hμng. Do ®ã mçi thμnh phÇn kh¸ch
hμng cã nh÷ng h¹n møc tÝn dơng kh¸c nhau. Còng tõ ®ã mμ c¸c tỉ chøc tμi chÝnh th−êng
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh
11
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 12
ThỴ ghi nỵ: lμ lo¹i thỴ ph¸t hμnh cho kh¸ch hμng më tμi kho¶n t¹i ng©n hμng.
Th−êng th× thỴ ghi nỵ kh«ng cã h¹n møc tÝn dơng v× nã phơ thc vμo sè d− cã trong tμi
kho¶n thỴ. Chđ thỴ chØ cã thĨ chi tiªu hc rót tiỊn t¹i c¸c CSCNT hc c¸c ®¹i lý rót tiỊn
trong ph¹m vi sè tiỊn m×nh cã. Tuy nhiªn ®Ĩ t¹o ®iỊu kiƯn cho kh¸ch hμng trong qu¸ tr×nh
giao dÞch, hiƯn nay nhiỊu ng©n hμng ®· cho phÐp kh¸ch hμng chi tiªu hc rót tiỊn qu¸ sè
d− trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh t thc vμo mèi quan hƯ kh¸ch hμng, h×nh
thøc nμy gäi lμ thÊu chi. Cã 2 lo¹i thỴ ghi nỵ c¬ b¶n lμ thỴ on-line vμ off-line. ThỴ on-line
lμ thỴ ghi nỵ mμ gi¸ trÞ giao dÞch ®−ỵc khÊu trõ ngay lËp tøc vμo tμi kho¶n thỴ t¹i thêi
®iĨm giao dÞch. Cßn thỴ off-line lμ thỴ ghi nỵ mμ gi¸ trÞ giao dÞch sÏ ®−ỵc khÊu trõ vμo tμi
kho¶n thỴ sau vμi ngμy kĨ tõ thêi ®iĨm giao dÞch.
ThỴ ATM lμ mét h×nh thøc ph¸t triĨn ®Çu tiªn cđa thỴ ghi nỵ, cho phÐp chđ thỴ
tiÕp cËn trùc tiÕp tíi tμi kho¶n t¹i ng©n hμng tõ hƯ thèng m¸y rót tiỊn tù ®éng. Chđ thỴ cã
thĨ thùc hiƯn nhiỊu giao dÞch t¹i c¸c ATM nh−: vÊn tin, ®ỉi sè PIN, chun kho¶n, thanh
to¸n ho¸ ®¬n, gưi tiỊn vv. Sù tiƯn lỵi lμ ®Ỉc ®iĨm quan träng nhÊt cđa thỴ ATM, th«ng
qua viƯc nhËp m· nhËn d¹ng c¸ nh©n (PIN), kh¸ch hμng cã thĨ sư dơng thỴ 24h/24h,
7ngμy/tn t¹i c¸c ATM. §Ĩ t¨ng tiƯn Ých cho kh¸ch hμng, hiƯn nay nhiỊu ng©n hμng ®·
liªn kÕt víi nhau ®Ĩ t¹o ra mét hƯ thèng ATM réng kh¾p. Trªn thÕ giíi ®· cã 2 lo¹i thỴ
ATM Cirrus cđa MasterCard vμ Plus cđa Visa cho phÐp kh¸ch hμng rót tiỊn chung t¹i
ATM trªn ph¹m vi toμn thÕ giíi.
• Theo ph¹m vi l·nh thỉ
ThỴ néi ®Þa: lμ lo¹i thỴ chØ sư dơng trong ph¹m vi mét qc gia, do vËy ®ång tiỊn
sư dơng mua b¸n hμng ho¸ hay rót ra ph¶i lμ ®ång b¶n tƯ.
ThỴ qc tÕ: lμ lo¹i thỴ kh«ng chØ dïng ®−ỵc trong ph¹m vi qc gia mμ cßn ®−ỵc
chÊp nhËn sư dơng réng r·i trªn toμn thÕ giíi. Ng©n hμng mn ph¸t hμnh lo¹i thỴ nμy
ph¶i lμ thμnh viªn cđa c¸c tỉ chøc thỴ qc tÕ nh− Visa, MasterCard, Amex, JBC vv.
Trong thêi gian tíi, víi ¶nh h−ëng cđa héi nhËp kinh tÕ toμn cÇu th× thỴ qc tÕ
ph¸t triĨn sÏ lμ mét xu h−íng tÊt u. Thùc tÕ nμy bc c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i ViƯt
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh
12
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 13
Nam ph¶i ®èi mỈt víi yªu cÇu kÕt nèi c¸c hƯ thèng thỴ ®Ĩ phï hỵp víi nhu cÇu ph¸t triĨn
trªn thÞ tr−êng. §©y hiƯn vÉn lμ mét trong nh÷ng h¹n chÕ lín nhÊt, ®· vμ ®ang c¶n trë ®Õn
sù ph¸t triĨn cđa thỴ thanh to¸n t¹i c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i ViƯt Nam.
• Theo chđ thĨ ph¸t hμnh thỴ
ThỴ do ng©n hμng ph¸t hμnh: vμ do c¸c tỉ chøc phi ng©n hμng ph¸t hμnh. ThỴ do
ng©n hμng ph¸t hμnh lμ lo¹i thỴ do c¸c ng©n hμng ph¸t hμnh cho chđ thỴ sư dơng ®Ĩ giao
dÞch trªn ph¹m vi sè d− tiỊn gưi t¹i ng©n hμng hc trong ph¹m vi h¹n møc tÝn dơng ng©n
hμng cho phÐp. §©y lμ l¹i thỴ ®−ỵc sư dơng phỉ biÕn nhÊt hiƯn nay, nã kh«ng chØ l−u hμnh
trong mét qc gia mμ cßn cã thĨ l−u hμnh toμn cÇu nh− thỴ Visacard, Mastercard, JCB
ThỴ do c¸c tỉ chøc phi ng©n hμng ph¸t hμnh: lμ lo¹i thỴ do c¸c tËp ®oμn kinh
doanh lín, c¸c c«ng ty x¨ng dÇu, c¸c c«ng ty cung øng hμng ho¸ dÞch vơ, du lÞch, gi¶i
trÝ vv ph¸t hμnh cho chđ thỴ sư dơng t¹i c¸c cưa hμng ®¹i lý cđa c«ng ty., ®Ĩ t¹o thªm
tiƯn Ých cho kh¸ch hμng còng nh− thn lỵi trong viƯc qu¶n lý tμi chÝnh vμ kÝch thÝch tiªu
dïng. VÝ dơ nh−: Diners club, Amex
§a sè trªn thÕ giíi hiƯn nay lμ thỴ cđa c¸c ng©n hμng ph¸t hμnh.
• Theo c«ng nghƯ s¶n xt: cã 03 lo¹i:
ThỴ kh¾c ch÷ nỉi: ®©y lμ lo¹i thỴ ®−ỵc lμm dùa trªn kü tht kh¾c ch÷ nỉi. Trªn bỊ
mỈt thỴ ®−ỵc kh¾c nỉi c¸c th«ng tin cÇn thiÕt. HiƯn nay ng−êi ta kh«ng cßn dïng nã n÷a
v× kü tht s¶n xt qu¸ th« s¬ dƠ bÞ lμm gi¶.
ThỴ b¨ng tõ: thỴ nμy ®−ỵc s¶n xt dùa trªn kü tht th− tÝn víi 2 b¨ng tõ chøa
th«ng tin ë mỈt sau cđa thỴ lμ lo¹i thỴ theo ®ã c¸c d÷ liƯu, th«ng tin liªn quan liªn quan
®Õn kh¸ch hμng sÏ ®−ỵc l−u tr÷ trong b¨ng tõ ë mỈt sau cđa thỴ . ThỴ ®−ỵc sư dơng phỉ
biÕn trong vßng 20 n¨m nay nh−ng ®· béc lé mét sè nh−ỵc ®iĨm:
-Kh¶ n¨ng bÞ lỵi dơng cao do th«ng tin ghi trong thỴ kh«ng tù m· ho¸ ®−ỵc , ng−êi
ta cã thĨ ®äc thỴ dƠ dμng b»ng thiÕt bÞ ®äc g¾n víi m¸y vi tÝnh.
-ThỴ tõ chØ mang th«ng tin cè ®Þnh, khu vùc chøa tin hĐp kh«ng ¸p dơng ®−ỵc c¸c kü
tht m· ®¶m b¶o an toμn. Do nh÷ng nh−ỵc ®iĨm trªn, thỴ tõ nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· bÞ lỵi
dơng lÊy c¾p tiỊn.
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh
13
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét