in tớch (+) v kt thỳc in tớch (-).
c. Cỏc ng sc khụng ct nhau
d. Ni E ln ng sc mau
(- Khỏc: Cỏc ng sc ca in trng xoỏy
l nhng ng cong kớn.)
Gv: Ti nhng in nm ngoi vũng dõy cú
in trng núi trờn khụng?
Hs: Cú, ch cn thay i v trớ vũng dõy, hoc
lm cỏc vũng dõy kớn nh hn hay to hn
Gv: Nu khụng cú vũng dõy m vn cho nam
chõm tin li gn O liu xung quanh O cú
xut hin t trng xoỏy hay khụng?
Hs: Cú, cỏc kim chng tng t trờn.
Gv: Vy, vũng dõy kớn cú vai trũ gỡ hay
khụng trong vic to ra in trng xoỏy?
Hs: Khụng cú vai trũ gỡ trong vic to ra in
trng xoỏy.
Gv: Ta ó bit, xung quanh mt t trng
bin thiờn cú xut hin mt in trng xoỏy
iu ngc li cú xy ra khụng. Xut phỏt
t quan im cú s i xng gia in v
t Mỏc-xoen ó khng nh l cú.
Hs: Ghi nhn khng nh ca Mỏc-xoen
Gv: Xột mch dao ng lớ tng ang hot
ng. Gi s ti thi im t, q v i nh hỡnh
v cng dũng in tc thi trong
mch?
Hs: Cng dũng in tc thi trong mch:
dq
i
dt
=
.
Gv: Mc khỏc, q = CU = CEd
Do ú:
dE
i Cd
dt
=
iu ny cho phộp ta i
n nhn xột gỡ?
Hs: Dũng in õy cú bn cht l s bin
thiờn ca in trng trong t in theo thi
gian.
2. in trng bin thiờn v t trng
a. Dũng in dch
- Dũng in chy trong dõy dn gi l dũng
in dn.
* Theo Mỏc xoen:
- Phn dũng in chy qua t in gi l
dũng in dch.
- Dũng in dch cú bn cht l s bin thiờn
ca in trng trong t in theo thi gian.
b. Kt lun:
- Nu ti mt ni cú in trng bin thiờn
theo thi gian thỡ ti ni ú xut hin mt t
trng. ng sc ca t trng bao gi
cng khộp kớn.
5
C
L
+
-
q
i
-
+
Hoạt động 2: Tỡm hiu v in t trng v thuyt in t Mỏc xoen
- Ta ó bit gia in trng v t trng cú
mi liờn h vi nhau: in trng bin thiờn
t trng xoỏy v ngc li t trng bin
thiờn in trng xoỏy.
Nú l hai thnh phn ca mt trng
thng nht: in t trng.
- HS ghi nhn in t trng.
- Mỏc xoen ó xõy dng mt h thng 4
phng trỡnh din t mi quan h gia:
+ in tich, in trng, dũng in v t
trng.
+ s bin thiờn ca t trng theo thi gian
v in trng xoỏy.
+ s bin thiờn ca in trng theo thi gian
v t trng.
- HS ghi nhn v thuyt in t.
II. điện từ trờng và thuyết
điện từ mắc - xoen
1. in t trng
- L trng cú hai thnh phn bin thiờn
theo thi gian, liờn quan mt thit vi nhau
l in trng bin thiờn v t trng bin
thiờn.
2. Thuyt in t Mỏc xoen
- Khng nh mi liờn h khng khớt gia
in tớch, in trng v t trng.
4.Cng c luyện tập.
- Nờu cõu hi v bi tp v nh.
- Ghi cõu hi v bi tp v nh.
5. Hớng dẫn học sinh làm bài tập ở nhà.
- Yờu cu: HS chun b bi sau.( Trả lời câu hỏi 1; 2 /SGK, BTVN: 4.3 ; 4.4 (SBT))
- Ghi nhng chun b cho bi sau. Làm bài tập sgk và bt cho về nhà.
6
Giáo án lớp 12 - cơ bản Ngày dạy: 6/1/2009
Tiết:38
Bài tập
I. Mục tiêu:
- Vit c biu thc ca in tớch, cng dũng in, chu kỡ v tn s dao ng riờng
ca mch dao ng.
- Gii c cỏc bi tp ỏp dng cụng thc v chu kỡ v tn s ca mch dao ng, bớc
sóng điện từ.
II. Chun b:
1. Giỏo viờn: giáo án
2. Hc sinh: bài tập đã dao
III. tiến trình dạy học.
1.n nh t chc:
Lớp 12C8 12C9 12C10
Tổng số /44 /36 /43
2.Kim tra bài c: (Lồng vào hoạt động dạy)
3. Ni dung bài mi :
hoạt động của GV - hs NI DUNG
Hot ng 1: Ôn lại kiến thức cũ.
Gv: Yêu cầu học sinh nhắc PT điê tích và c-
ờng độ dòng điện biến thiên trong mạch dđ lí
tởng?
Hs: Viết biểu thức.
Gv. Yêu cầu hs viết CT T,
?,
f
Hs: Viết công thức.
Gv. Yêu cầu hs viết biểu thức năng lợng điện
từ?
Hs: Viết công thức.
Gv. Yêu cầu hs viết CT tính bớc sóng?
Hs: Viết công thức.
1. nh lut bin thiờn in tớch v cng
dũng in trong mt mch dao ng lớ
tng.
q = q
0
cost và
cos
0
( )
2
i I t
= +
1
LC
=
và I
0
= q
0
2. Chu kỡ v tn s dao ng riờng ca
mch dao ng.
- Chu kỡ dao ng riờng.
2T LC
=
- Tn s dao ng riờng.
1
2
f
LC
=
3. Năng lợng điện từ.
w = w
đ
+ w
t
=
C
Q
2
2
0
= const
4. Bớc sóng điện từ.
f
c
cT
==
chú ý: c = 3.10
8
m/s: vận tốc sóng điện từ
f
: tần số sóng điện từ (Hz)
7
Hot ng 2: Vận dụng
Gv: Yêu cầu hs đọc kỹ đầu bài 1,2,3,4 và
liên hệ với công thức đã học.
Hs: suy nghĩ
Gv: Chia lớp 4 nhóm ,thảo luận đa ra cách
làm.
Hs: Nhận nhiệm vụ và thảo luận
Gv: Hớng dẫn và định hớng cho hs.
Hs. Tiếp nhận thông tin.
Gv: Yêu câu các nhóm báo cáo kết quả và
nhận xét các cách làm các nhóm khác.
Hs: Báo cáo kết quả và nhận xét.
Gv: Nhận xét các nhóm và đa ra đáp án
đúng.
Hs: Tiếp nhận thông tin.
Gv: Hớng dẫn học sinh làm bài vê nhà.
Bài 1: Tóm tắt:
Khung dao động
L = 5H và C = 5.10
-6
F, U
0
= 10V.
Hãy tính: a, T = ? b, W = ?
HD:
a, Chu kỳ dao động riêng trong khung. Ta có:
2T LC
=
=
s0314,010.5.210.5.52
36
==
b, Năng lơngg của khung dao động. Ta có:
w =
C
Q
2
2
0
=
J
UC
4
2
6
2
0
10.5,2
2
10
.10.5
2
.
==
Bài 2: Tóm tắt: Khung dao động.
C = 50pF và L = 5mH. Hỏi
= ?
HD:
Bớc sóng điện từ thu đợc:
Ta có:
cT
=
với
2T LC
=
nên:
mLCcT 94210.50.10.5.14,3.2.10.32.
1238
===
Bài 3: (sgk tr107)Tóm tắt: Khung dao động.
C = 120 pF = 120.10
-12
F và
L = 3mH = 3.10
-3
H. Hãy tính: T = ? và
f
= ?
HD:
- Chu kỡ dao ng riờng.
2T LC
=
= 3,77.10
-6
s
- Tn s dao ng riờng.
MHzHz
T
LC
f 265,010.265,0
1
2
1
6
====
Bài 4:Tóm tắt: Khung dao động. R = 0
Biết i = 4.10
-2
sin(2.10
7
t) ; L = 10
-4
H
Hãy tính: Q
0
=? Và viết biểu thức hđt u = ?
HD:
- Điện tích của tụ.
C
I
LCIQ
LCIQ
C
Q
LI
9
7
2
0
00
2
0
2
0
2
0
2
0
10.2
10.2
10.4
22
1
====
==
- Biểu thức hđt giữa hai bản tụ.
F
L
C
LC
12
1442
10.25
10.4.10
111
====
Ta có:
V
C
Q
U 80
10.25
10.2
12
9
0
0
===
Vậy biểu thức có dạng: u = 80sin(2.10
7
t) (V)
4.Cng c luyện tập.
Cho hc sinh h thng cỏc kin thc trng tõm ca bi 20 - 21.
5. Hớng dẫn học sinh làm bài tập ở nhà.
Xem bi: Sóng điện từ.
8
Giáo án lớp 12 - cơ bản Ngày dạy: 6/1/2009
Tiết:39
Bài 22: sóng điện từ
I. Mục tiêu:
- Nêu đợc định nghĩa sóng điện từ.
- Nêu đợc đặc điểm của sóng điện từ.
- Nêu đợc đặc điểm của sự truyền sóng điện từ trong khí quyển.
II. chuẩn bị:
1. Giỏo viờn: - Thí nghiệm của Héc về sự phát và thu sóng điện từ (nếu có)
- Mô hình sóng điện từ (h.vẽ) hoặc ảnh chụp hình đó trên bản trong và máy chiếu
qua đầu.
2. Hc sinh: - Một máy thu thanh bán dẫn để cho HS quan sát bảng các dải tần trên máy.
III. tiến trình dạy học.
1.n nh t chc:
Lớp 12C8 12C9 12C10
Tổng số /44 /36 /43
2.Kim tra bài c: (Lồng vào hoạt động dạy)
3. Ni dung bài mi :
hoạt động của GV - hs NI DUNG
Hoạt động 1: Tìm hiểu sóng điện từ.
Gv: Yêu cầu HS liên hệ và nhắc lại sự lan
truyền của tơng tác điện từ.
* Mô tả sự hình thành sóng điện từ khi một
điện tích điểm dao động tại chỗ ?
Hs: Phân tích quá trình lan truyền của tơng tác
điện từ.
Gv: Hớng dẫn HS quan sát h4.4, tìm hiểu khái
niệm về sóng điện từ.
Hs: Tìm hiểu khái niệm về sóng điện từ: Sóng
điện từ là quá trình lan truyền trong không
gian của điện từ trờng biến thiên theo thời
gian
Gv: Sóng điện từ có những đặc điểm gì ?
Hs: Thảo luận về các đặc điểm của sóng điện
từ.
Gv:So sánh đặc điểm sóng cơ học với sóng
điện từ ?
Hs: Nhận xét các câu trả lời của HS.
Gv: Cá nhân tiếp thu, ghi nhớ.
1. Sóng điện từ
+) Sự hình thành SĐT:
- Ti im O cú mt in tớch im dao ng
iu ho vi tn s bng f theo phng thng
ng (h.4.4). Nú to ra ti O mt in trng
E bin thiờn iu ho vi tn s bng f. in
trng bin thiờn ú lm phỏt sinh mt t
trng B bin thiờn iu ho vi tn s cng
bng f. Túm li, im O ó hỡnh thnh mt
in t trng bin thiờn lan truyn trong
khụng gian di dng súng. Súng ú c
gi l súng in t. Ngi ta núi rng in
tớch dao ng ó bc x ra súng in t.
+) Đặc điểm:
- Nu xột theo mt phng truyn Ox, súng
in t l súng ngang cú thnh phn in dao
ng theo phng thng ng v thnh phn
t dao ng theo phng nm ngang (h.4.4).
Tn s súng in t bng tn s f ca in
tớch dao ng v vn tc ca nú trong chõn
khụng bng vn tc ỏnh sỏng trong chõn
khụng c = 300 000 km/s. nng lng ca
súng in t t l vi lu tha bc 4 ca tn
s.
9
Hoạt động 2: Tìm hiểu tính chất của sóng điện từ.
Gv: Hớng dẫn HS tìm hiểu các tính chất của
sóng điện từ.
Hs: Tìm hiểu các tính chất của sóng điện từ.
* L u ý : súng in t t nú truyn i m
khụng cn nh n s bin dng ca mt mụi
trng n hi no c, vỡ vy nú truyn c
c trong chõn khụng.
Gv: Trong chng VII, chỳng ta s thy rng
ỏnh sỏng cng l mt loi súng in t. Vỡ
vy vn tc truyn súng in t ỳng bng
vn tc ỏnh sỏng khụng phi l mt s trựng
hp ngu nhiờn.
Hs: Tìm hiểu thực nghiệm để xđ vận tốc
truyền sóng điện từ: Khi cho mt súng in t
giao thoa vi súng phn x ca nú trờn mt
mt kim loi, Hecx ó to ra c cỏc súng
dng. Nh cỏc súng dng, Hecx o c
bc súng
, v bi t tn s f ca cỏc xung
in, ụng tỡm c vn tc súng in t v =
f. Kt qu tỡm c l v = c = 3.10
8
m/s
2. Tính chất của sóng điện từ
- Sóng điện từ tuân theo các định luật phản
xạ ,khúc xạ.
- Sóng điện từ có thể giao thoa đợc với nhau.
- Sóng điện từ truyền đợc trong các môi trơng,
kể cả chân không.
Hoạt động 3: Tìm hiểu sóng vô tuyến trong khí quyển.
Gv: Cho biết sóng điện từ có những ứng
dụng gì ?
Hs: Nêu một số ứng dụng của sóng điện từ.
Gv: Nhận xét về quan hệ giữa bớc sóng với
tần số và năng lợng của sóng ?
Hs: Trả lời các câu hỏi của GV: súng c ng
ngn (tc l t n s c ng cao) thỡ n ng lng
súng c ng l n
Gv: Hớng dẫn HS tìm hiểu các đặc điểm của
sóng điện từ trong thông tin vô tuyến
Hs: Đọc SGK, tìm hiểu về đặc điểm của sóng
điện từ trong thông tin vô tuyến
Gv: Tìm hiểu qua về công việc phát và thu
sóng điện từ.
* Để thông tin liên lạc trong vũ trụ ta phải
dùng loại sóng nào ?
3. Sóng điện từ và thông tin vô tuyến
+) ứng dụng:
- c s dng rt rng rói trong thụng tin vụ
tuyn truyn thanh v truyn hỡnh, cng nh
trong mt s lnh vc khỏc nh vụ tuyn nh
v (raa), thiờn vn vụ tuyn, iu khin bng
vo tuyn .
ff
c
8
10.3
==
+) Phân loại:
. Cỏc song di ớt b nc ht th. Chỳng c
dựng thụng tin di nc, v ớt c dựng
thụng tin trờn mt t, vỡ nng lng ca
chỳng thp, khụng truyn c i xa.
- Cỏc súng trung truyn dc theo b mt ca
trỏi t. Ban ngy chỳng b tng in li hp
th mnh, nờn khụng truyn c xa.Ban
ờm, tng in li phn x cỏc súng trung nờn
chỳng truyn c xa.
- Cỏc súng ngn cú nng lng ln hn súng
trung. Chỳng c tng in li phn x v
mt t, mt t phn x li ln th hai tng
in li phn x ln th ba v.v ,cú th truyn
súng i mi a im trờn mt t
10
Hs: Trả lời các câu hỏi của GV.
Gv: Cá nhân tiếp thu, ghi nhớ.
* L u ý : Mun truyn hỡnh i xa, ngi ta
phi lm cỏc i tip súng trung gian, hoc
dựng v tinh nhõn to thu súng ca i
phỏt ri phỏt tr v Trỏi t theo mt phng
nht nh.
- Cỏc súng cc ngn cú nng lng ln nht,
khụng b tng in li hp th hoc phn x,
cú kh nng truyn i rt xa theo ng
thng, v c dựng trong thụng tin v tr,
vụ tuyn truyn hỡnh.
4.Cng c luyện tập.
Cho hc sinh h thng cỏc kin thc trng tõm ca bi 20 - 21.
5. Hớng dẫn học sinh làm bài tập ở nhà.
* Đọc trớc bài: Nguyên tắc thông tin liên lạc bằng sóng vô tuyến.
11
Giáo án lớp 12 - cơ bản Ngày dạy: 12/1/2009
Tiết: 40
Bài 23: nguyên tắc thông tin
liên lạc bằng sóng vô tuyến
I. Mục tiêu:
- Nờu c nhng nguyờn tc c bn ca vic thụng tin liờn lc bng súng vụ tuyn.
- V c s khi ca mt mỏy phỏt v mt mỏy thu súng vụ tuyn n gin.
- Nờu rừ c chc nng ca mi khi trong s ca mt mỏy phỏt v mt mỏy thu súng
vụ tuyn n gin.
II. chuẩn bị.
1. Giỏo viờn:
- Chun b thớ nghim v mỏy phỏt v mỏy thu n gin (nu cú).
2. Hc sinh: Kiến thức về sóng điện từ.
III. tiến trình dạy học.
1.n nh t chc:
Lớp 12C8 12C9 12C10
Tổng số /44 /36 /43
2.Kim tra bài c: (Lồng vào hoạt động dạy)
3. Ni dung bài mi :
hoạt động của GV - hs NI DUNG
Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên tắc chung của việc thông tin liên lạc bằng sóng vô tuyến.
Gv: Ta ch xột ch yu s truyn thanh vụ
tuyn.
- Ti sao phi dựng cỏc súng ngn?
Hs: Nú ớt b khụng khớ hp th. Mt khỏc, nú
phn x tt trờn mt t v tng in li, nờn
cú th truyn i xa.
Gv: Hóy nờu tờn cỏc súng ny v cho bit
khong tn s ca chỳng?
+ Di: = 10
3
m, f = 3.10
5
Hz.
+ Trung: = 10
2
m,
f = 3.10
6
Hz (3MHz).
+ Ngn: = 10
1
m,
f = 3.10
7
Hz (30MHz).
+ Cc ngn: vi một,
f = 3.10
8
Hz (300MHz).
Hs: ghi nhn cỏch bin in cỏc súng mang.
- m nghe c cú tn s t 16Hz n
20kHz. Súng mang cú tn s t 500kHz n
900MHz lm th no súng mang truyn
ti c thụng tin cú tn s õm.
- Súng mang ó c bin iu s truyn t
I. Nguyờn tắc chung ca vic thụng tin liờn
lc bng súng vụ tuyn
1. Phi dựng cỏc súng vụ tuyn cú bc súng
ngn nm trong vựng cỏc di súng vụ tuyn.
- Nhng súng vụ tuyn dựng ti cỏc thụng
tin gi l cỏc súng mang. ú l cỏc súng in
t cao tn cú bc súng t vi m n vi trm
m.
2. Phi bin iu cỏc súng mang.
- Dựng micrụ bin dao ng õm thnh dao
ng in: súng õm tn.
- Dựng mch bin iu trn súng õm tn
vi súng mang: bin in súng in t.
3. ni thu, dựng mch tỏch súng tỏch
súng õm tn ra khi súng cao tn a ra
loa.
12
i phỏt mỏy thu.
( th E(t) ca súng mang cha b bin iu)
( th E(t) ca súng õm tn)
( th E(t) ca súng mang ó c bin iu
v biờn )
- Trong cỏch bin iu biờn , ngi ta lm
cho biờn ca súng mang bin thiờn theo
thi gian vi tn s bng tn s ca súng õm.
- Cỏch bin iu biờn c dựng trong
vic truyn thanh bng cỏc súng di, trung v
ngn.
4. Khi tớn hiu thu c cú cng nh, ta
phi khuych i chỳng bng cỏc mch
khuych i.
Hoạt động 2: Tìm hiểu sơ đồ khối của một máy phát vô tuyến đơn giản.
Gv: Y/c HS c Sgk v cho bit s khi
ca mt mỏy phỏt thanh vụ tuyn n gin.
Hs: c Sgk v tho lun a ra s
khi.
Gv: Hóy nờu tờn cỏc b phn trong s
khi (5)?
Hs: (1): Micrụ; (2): Mch phỏt súng in t
cao tn.
(3): Mch bin iu; (4): Mch khuych i.
(5): Anten phỏt.
Gv: Hóy trỡnh by tỏc dng ca mi b phn
trong s khi (5)?
Hs: (1): To ra dao ng in t õm tn.
(2): Phỏt súng in t cú tn s cao (c
MHz).
(3): Trn dao ng in t cao tn vi dao
II. S khi ca mt mỏy phỏt thanh vụ
tuyn n gin
13
E
t
E
t
E
t
2
1
3 4
5
ng in t õm tn.
(4): Khuych i dao ng in t cao tn ó
c bin iu.
(5): To ra in t trng cao tn lan truyn
trong khụng gian.
Hoạt động 3: Tìm hiểu sơ đồ của một máy thu thanh đơn giản.
Gv: Y/c HS c Sgk v cho bit s khi
ca mt mỏy thu thanh vụ tuyn n gin.
Hs: c Sgk v tho lun a ra s
khi.
Gv: Hóy nờu tờn cỏc b phn trong s
khi (5)?
Hs: (1): Anten thu.
(2): Mch khuych i dao ng in t cao
tn.
(3): Mch tỏch súng.
(4): Mch khuych i dao ng in t õm
tn; (5): Loa.
Gv: Hóy trỡnh by tỏc dng ca mi b phn
trong s khi (5)?
(1): Thu súng in t cao tn bin iu.
(2): Khuych i dao ng in t cao tn t
anten gi ti.
(3): Tỏch dao ng in t õm tn ra khi
dao ng in t cao tn.
(4): Khuych i dao ng in t õm tn t
mch tỏch súng gi n.
(5): Bin dao ng in thnh dao ng õm.
III. S khi ca mt mỏy thu thanh n
gin
4.Cng c luyện tập.
Cho hc sinh làm bài tập sgk.
5. Hớng dẫn học sinh làm bài tập ở nhà.
* Đọc trớc bài: Bài 24: Tán sắc ánh sáng.
14
1
2
3
4
5
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét