2.2 i v i xu t kh u.
Xu t kh u l m t c s c a nh p kh u v l ho t ng kinh doanh ! !
em l i l i nhu n l n, l ph ng ti n thúc y kinh t . M r ng xu t kh u - " ! !
t ng thu ngo i t , t o I u ki n cho nh p kh u v phát tri n c s h !
t ng. Nh n c ta luôn coi tr ng v thúc y các ng nh kinh t h ng theo # " A ! "
xu t kh u, khuy n khích các th nh ph n kinh t m r ng xu t kh u gi i ! # !
quy t công n vi c l m v t ng thu ngo i t .
Nh v y xu t kh u có vai trò h t s c to l n th hi n qua vi c: < I ; 6 0 1 1
- Xu t kh u t o ngu n v n ch y u cho nh p kh u.I ; : 2 G < ;
Công nghi p hoá t n c òi h i ph i có s v n r t l n nh p kh u1 I ^ 2 2 I 0 < ;
máy móc, thi t b , k thu t, v t t v công ngh tiên ti n. "
Ngu n v n nh p kh u có th c hình th nh t các ngu n nh :& % ! "- . & "
. Liên doanh u t v i n c ngo i# " "
. Vay n , vi n tr , t i tr .- - -
. Thu t ho t ng du l ch, d ch v\ ) )
. Xu t kh u s c lao ngI ; 6
Trong các ngu n v n nh u t n c ngo i, vay n v vi n tr c ng… c d e SU e ef g P g h
ph i tr b ng cách n y hay cách khác. nh p kh u, ngu n v n quan tr ng , J ! & % A
nh t l t xu t kh u. Xu t kh u quy t nh qui mô v t c t ng c a nh p . ! ! %
kh u.;
- Xu t kh u góp ph n chuy n d ch c c u kinh t sang n n kinh t h ngI ; 3 0 ) 7 I
ngo i.
+ Xu t kh u t o i u ki n cho các ng nh liên quan có c h i phát tri n !
thu n l i< >
+ Xu t kh u t o ra kh n ng m r ng th tr ng tiêu th , cung c p uI ; X 4 ) * I 3
v o cho s n xu t, khai thác t i a s n xu t trong n c % "
+ Xu t kh u t o ra nh ng ti n kinh t k thu t nh m i m i th ngI ; 5 Y < ( *
xuyên n ng l c s n xu t trong n c. Nói cách khác, xu t kh u l c s t o @ " !
thêm v n v k thu t, công ngh tiên ti n th gi i t bên ngo i % .
+ Thông qua xu t kh u, h ng hoá s tham gia v o cu c c nh tranh trên th ! M
tr ng th gi i v giá c , ch t l ng. Cu c c nh tranh n y òi h i ph i t"$ "- i
ch c l i s n xu t cho phù h p v i nhu c u th tr ng.6 I > 3 ) *
+ Xu t kh u c n òi h i các doanh nghi p ph i luôn i m i v ho n thi n ! & i
công tác qu n lý s n xu t, kinh doanh, nâng cao ch t l ng s n ph m, h giá I I > ;
th nh.
- Xu t kh u t o thêm công n vi c l m v c i thi n i s ng nhân dân. ! $ %
Tr c h t, s n xu t h ng xu t kh u thu hút h ng tri u lao ng, t o ra " !
ngu n v n nh p kh u v t ph m tiêu dùng thi t y u ph c v i s ng c a: 2 0 < ; < ; * 2 G
nhân dân.
- Xu t kh u l c s m r ng v thúc y các quan h kinh t i ! ! %
ngo i c a t n c. G I
Xu t kh u v các quan h kinh t i ngo i l m cho n n kinh t g n ch t ! % K E
v i phân công lao ng qu c t . Thông th ng ho t ng xu t kh u ra i 2 * I ; *
s m h n các ho t ng kinh t i ngo i khác nên nó thúc y các quan h 7 2 ; 1
n y phát tri n.
Ch ng h n, xu t kh u v s n xu t h ng xu t kh u thúc y quan h tín a ! ! !
d ng, u t , v n t i qu c t … # " %
Tóm l i, y m nh xu t kh u c coi l v n có ý ngh a chi n l c ! ! "- Z "-
phát tri n kinh t , th c hi n công nghi p hoá v hi n i hoá t n c. @ "
3. Tình hình XNK c a Vi t Nam th i gian qua.
3.1 Nh ng th nh t u đ t đ c:à
T khi i m i c ch th tr ng, n n kinh t c a n c ta ã có s\ ( 7 ) * G ?
chuy n i sâu s c v to n di n c bi t l trong l nh v c XNK. Tr c ây K E Z @ "
ngo i th ng Vi t Nam do Nh n c c quy n qu n lý v i u h nh v ch " "
y u c th c hi n vi c trao i h ng hoá theo ngh nh th gi a các Chính "- @ " B
ph do ó m ho t ng th ng m i tr nên kém phát tri n. "
3.1.1 V ho t ng XNK.
B ng 1 : kim ng ch XNK c a Vi t Nam th i k 1993 2003.–
n v : Tri u USD
N mX
T ng(
KNXNK KNXK KNNK
1993 6.876,0 2.952,0 3.924,0
1994 9.880,1 4.054,0 5.825,8
1995 13.604,3 5.448,9 8.155,4
1996 18.399,5 7.255,9 11.143,6
1997 20.777,3 9.185,0 11.592.3
1998 20.859,9 9.360,3 11.499,6
1999 23.283,5 11.541,4 11.742,1
2000 30.119,2 14.482,7 15.636,5
2001 31.189,0 15.027,0 16.162,0
2002 34.300,0 16.100,0 18.200,0
2003(DK) 36.600,0 17.300,0 19.300,0
Ngu n : Niên giám th ng kê
Nhìn v o b ng trên ta có th th y r ng, kinh ng ch XNK c a ta t ng liên ,
t c. T 6876 tri u USD n m 19993 lên 30.119,2 tri u USD n m 2000, t c l sau .
7 n m kim ngh ch XNK c a ta ã t ng lên 2.243,2 tri u USD v 2 n m sau ó
v n liên t c t ng. S chuy n i n n kinh t ã thúc y ngo i th ng Vi tF X ? 0 ( ; 7 1
Nam phát tri n m nh m c v nh p kh u v xu t kh u ng th i t c M ! ! & $ %
t ng tr ng v ngo i th ng nhanh qua các n m v t ng cao h n t c t ng " " %
tr ng c a s n xu t. T c t ng tr ng bình quân qua các n m 1993 –4 G I 2 X 4 X
1996 l 38,64%, giai o n 1996 – 1999 l 8,3% v n m 2000 l 29%. Có th0
th y r ng, trong các n m 1996 – 1999 t c t ng tr ng gi m sút l do cu c , % "
kh ng ho ng t i chính ti n t khu v c, nh ng b c sang n m 2000 t c t ng @ " " %
tr ng tr l i bình th ng t m c 4 4 * 6
29% nh ng v n m c th p. M c dù kim ngh ch XNK c a ta t ng không F 4 6 I L G X
u qua các n m song c ng th hi n ph n n o s phát tri n n n kinh t c a ] # @
n c ta. N u xét riêng v xu t kh u v nh p kh u thì t c t ng c a nh p" ! ! %
kh u cao h n t c t ng c a xu t kh u.; 7 2 X G I ;
V c c u XNK c a ta c ng có nhi u thay i, i u n y c th hi n qua ] "-
b ng sau:
B ng 2: c c u h ng hoá XNK c a n c taà giai đo n 1999 2003.–
Ch tiêu
1999 2000 2001 2002 2003 (DK)
KN
(tri u $)
TT
(%)
KN
(tri u $)
TT
(%)
KN
(tri u $)
TT
(%)
KN
(tri u $)
TT
(%)
KN
(tri u
$)
TT
(%)
V xu t kh u 11.541,4 100 14.482,7 100 15.027,0 100 16.100 100 17.300 100
1.H ngCNN và à
KS . 3.609,5
31,3 5.382,1 37,2 4.600 30,6 4.750 29,5 4.800 27,7
2.H ng CNà
nh . 4.243,2 36,8 4.903,1 33,8 5.400 35,9 6.350 39,4 7.200 42,3
3. Nông, lâm ,
th y s n. 3.688,7 31,9 4.197,5 29,0 5.027 33,5 5.000 31,1 5.300 30,6
V nh p kh u 11.742,1 100 15.636,5 100 16.162
1
100 18.200 100 19.300 100
1. Máy móc
thi t b ! 3.503,6 29,8 4.781,5 30,6 4.700 29,0 5.400 29,7 5.800 30,1
2.Nguyên nhiên
v t li u. 7.246,8 61,7 9.886,7 63,2 10.612 65,7 11.950 65,7 12.600 65,3
3. H ng tiêuà
dùng. 991,7 8,5 986,3 6,2 850
6
6.3 850 4,6 900 4,6
Ngu n : Niên gián th ng kê
V xu t kh u : H ng nông – lâm – thu s n n m 1999 chi m 31,9% j
trong t ng kim ng ch xu t kh u, b c sang n m 2000 thì gi m xu ng ch t( I ; X 2 b
m c 29% nh ng 2 n m ti p theo l i có chi u h ng gia t ng. H ng công " "
nghi p n ng v khoáng s n có chi u h ng gi d n qua các n m, n m 2000 E " #
t 37,2% tong t ng kim ng ch xu t kh u nh ng n n m 2001, 2002 ã ( I ; X
gi m xu ng còn 30,6%, 29,5%. C ng theo xu h ng n y d oán n n m % ] " @
2003 gi m xu ng ch còn 27,7%. i u n y có th do l ng khoáng s n ng y % k J "-
c ng ít i v ng nh công nghi p n ng ph c v trong n c l chính. Ch có E " k
ng nh công nghi p nh l t ng u qua 4 n m qua v d báo n m 2003 t l @
42,3%, t c l t ng 13,3% so v i n m 2000 v 11,2% so v i n m 2002 Nhìn
chung, tình hình xu t kh u c a Vi t Nam l t ng i n nh, h ng nông, ! " %
lâm, thu s n v n chi m t tr ng cao, duy ch có h ng công nghi p n ng v j ' j A k E
khoáng s n l có xu h ng gi m i. "
V nh p kh u: Vi t Nam v n l n c có t tr ng nh p kh u cao so v i ' " j A !
t ng kim ng ch XNK. H ng nguyên, nhiên, v t li u luôn chi m t tr ng cao j A
nh t ng th i t ng liên t c qua các n m: n m 1999 t 61,7%, n m 2000,I : * X X X X
n m 2000 t 63,2%, v n m 2001, n m 2002 t 65,7% ch ng t n c ta v n i " '
l n c nh p nguyên v t li u nhi u nh t ph c v cho ng nh công nghi p "
hoá, hi n i hoá át n c. H ng tiêu dùng chi m t tr ng th p nh t v gi m " j A
d n. N m 1999 t 85% n n m 2002 còn 4,6% t c l gi m g n g p ôi.# #
i u n y do n c ta ng y c ng s n xu t c các h ng tiêu dùng trong n c J " "- "
thay th cho nh p kh u. H ng máy móc, thi t b , ph tùng thì khá n nh ch ! k
giao ng m c 29 – 30% . S thay i v c c u nh p kh u c a Vi t Nam 4 6 ? ( 7 I < ; G 1
cho th y n c ta ã i úng h ng trong vi c y m nh nh p kh u côngI 1 ; < ;
ngh v k thu t v kh n ng áp ng h ng tiêu dùng ã t ng lên do t s n @
xu t cI >
3.1.2 V th tr ng XNK.
Phát tri n th tr ng XNK theo quan i m Marketing hi n i có ngh a l "$ Z
không nh ng m r ng thêm nh ng th ph n m i m còn ph i t ng th ph n c aB B # #
s n ph m ó trong các th ph n ã có s n. G n m t th p k qua th tr ng ; ) 3 m 3 < 8 ) *
XNK c a Vi t Nam ã có s thay i sâu s c. N u nh tr c ây ch y uG 1 ? ( H \ G
buon bán v i Liên Xô v ông Âu, chi m kho ng 80% kinh ng ch XNK thì J
hi n nay h ng hoáv d ch v c a Vi t Nam ã có m t trên 140 qu c gia v E %
vùng lãnh th trên th gi i. Vi c chuy n h ng k p th i ã t o i u ki n ( 1 0 ) * 1 0
m r ng qui mô XNK l a ch n b n h ng phù h p v gíup cho n n kinh t t ng @ A -
tr ng m t cách liên t c m c dù có nh ng bi n ng l n Liên Xô v ông" E B J
Âu.
+ Cá n c Châu á: L th tr ng buôn bán ch y u c a Vi t Nam, chi m "$
63,65% t ng kim ng ch xu t khâu v 74- 75% t ng kim ng ch nh p kh u c a !
c n c th p k qua, trong ó các n c lân c n chi m 45%, c bi t l Nh t " j " E
B n, ASEAN, v Trung Qu c l nh ng b n h ng l n c a Vi t Nam. Thei B % B
ngo i giao thì các n c APEC tiêu th t Vi t Nam to n b d u thô xu t kh u, " . # !
g n 70% g o, 90% h t i u, 90- 94% cao su, 80% h t tiêu, 85% l c nhân, 65%3
thu s n, 60- 70% c phê, 60% d t may, 55- 60% d y dép, 95- 96% thi c th i,j # i
g n 70% than á. V nh p kh u, i b ph n h ng hoá nh p kh u c a Vi t# ! !
Nam t th tr ng n y v i kim ng ch t 75- 77%. Nhìn chung, th tr ng Châu. "$ . "$
á t ng i n nh v y tri n v ng cho h ng hoá c a ta v o th tr ng n y. " % # A "$
+ Th tr ng Nh t B n : L th tr ng chi m 16% t ng kim ng ch xu t "$
kh u, d ki n kim ng ch xu t kh u c a ta v o Nh t B n t 21- 25% m i n m! @ ! . C
trong th i gian t i. Các m t h ng Vi t Nam xu t sang Nh t B n bao g m nông$ E &
s n, thu h i s n, may m c Bên c nh ó còn có m t s h ng công nghi p nh… Q n Q Q o p S q d P e
máy móc thi t b . Tuy nhiên, th tr ng Nh t B n có nh ng nét c thù, h ) ) * < 5 L 1
th ng qu n lý ch t l ng h ng nh p kh u r t ch t ch , cách th c phân ph i% "- ! E M %
h ng theo kênh riêng vì th khi xu t kh u sang th tr ng n y c n tìm hi u rõ… W r s t eu U v
tránh r i ro.0 G
+ Th tr ng EU: Phát tri n c v b r ng l n b sâu, c xây d ng0 F > ?
trên c s nh ng m i quan h truy n th ng v nh ng thi t ch lu t pháp c B % % B "-
hai bên cam k t v tuân th . EU l th tr ng tiêu th h ng hoá công nghi p "$
n ng v h ng tiêu dùng l n nh t c a Vi t Nam kho ng 8% t ng h ng xu t E
kh u sang EU;
+ Liên Bang Nga : l th tr ng truy n th ng v nhi u ti m n ng. Nh ng "$ % B
n m g n ây, tuy kim ng ch XNK còn r t nh bé so v i ti m n ng, n m 1996X 3 I ^ X X
kim ng ch xu t kh u sang Nga t 85 tri u USD, n m 1997 t 120 tri u USD I 1 X 1
n m 1998 l 132,6 tri u USD song l th tru ng h p d n i v i các doanh nghi p $ ' %
c a Vi t NamG 1
Ngo i ra, n c ta còn quan h v i nhi u n c khác nh th tr ng Châu " " " "$
M c ng có nhi u tri n v ng.… ] A
3.2 M t s m t còn t n t i. " #
M c dù c nh ng th nh t u áng k song ngo i th ng Vi t NamE "- B @ "
v n còn nhi u h n ch c th hi n qua m t s m t sau.F > 0 1 2 L
+ V xu t kh u : t c t ng tr ng còn th p v không u qua các% "
n m, d b nh h ng b i cu c kh ng ho ng khu v c v th gi i.C c u m t / " @ E
h ng xu t kh u còn l c h u, ch t l ng th p, m t h ng manh mún, s c c nh ! "- E
tranh còn y u.Xu t kh u ch y u l nguyên li u thô ch a qua ch bi n, s n ! "
ph m c a các ng nh công nghi p nh , công nghi p ch bi n nông, lâm, thu! l j
s n v n l các m t h ng ch y u ' E
+ V nh p kh u : T c t ng tr ng nh p kh u liên t c t ng , ch ng t2 X 4 < ; X 6 ^
n c ta v n l n c nh p siêu cao. H n n a nh p kh u lãng phí, kém hi u" ' " B !
qu ,vi c buôn l u tr lên nghiêm tr ng gây t n th t l n. 1 < 4 9 ( I
+ V b n h ng: à Th tr ng b p bênh, ch y u qua trung gian,v n thu h p) * I G F w
th tr ng các n c trong khu v c, ch a phát tri n nhi u ra các n c trên th4 ) * ? 0
gi i, thi u h t các h p ng l n v d i h n.M c dù th tr ng có c m - & E "$ "-
r ng nh ng l ng xu t kh u v n còn h n ch vì th r t gây b t l i cho h ng " "- ! ' -
hoá c a n c ta.G
+ C ch qu n lý XNK ch a ch t ch ki m soát v ng n ch n buôn" E M E
l u, ch a khuy n khích xu t kh u, th t c còn nhi u r m r , b t c p, thông " ! "$
tin v th tr ng còn thi u, không k p th iv chính xác. "$ $
4. Các nhân t nh h ng n ho t ng XNK.
Th tr ng qu c t ch u nh h ng c a r t nhi u nhân t khác nhau) * 2 ) 4 G I 2
th ng l a d ng v phong phú h n nhi u so v i th tr ng n i a. Chính vì "$ "$
v y ho t ng kinh doanh XNK c ng ph i ch u nh h ng c a nhi u nhân t< = ) 4 G 2
m các nhân t n y có th mang tính v mô ho c mang tính vi mô. C th ho t % Z E
ng kinh doanh XNK ch u nh h ng c a nh ng nhân t sau: ) 4 G 5 2
4.1 Nhân t mang tính to n c u.à$ %
ó l nhân t thu c v h th ng th ng m i qu c t . M c dù xu h ngJ % % " % E "
chung trên th giói l t do m u d ch v các n l c chung gi m b t h ng @ C @
r o ng n c n i v i kinh doanh qu c t , các nh kinh doanh XNK luôn ph i % %
i di n v i các h n ch th ng m i khác nhau. Ph bi n nh t l thu quan,% "
m t lo i thy do chính ph n c ngo i ánh v o nh ng s n ph m nh p kh u. " B ! !
Thu quan có th c qui nh l m t ng thu nh p cho qu c gia hay "- %
b o h cho các doanh nghi p trong n c. Nh xu t kh u c ng có th i di n " ! ] %
v i m t h n ng ch ( quota ) l vi c ra nh ng gi i h n v s l ng nh ng B % "- B
h ng hoá m n c nh p kh u ph i ch p nh n i v i nh ng lo i s n ph m " ! % B !
n o ó. M c tiêu c a h n ng ch l b o l u ngo i h i v b o v công ngh " %
c ng nh công n vi c l m trong n c . M t s c m v n l hình th c cao nh t ] " " @
c a h n ng ch , trong ó vi c nh p kh u các lo i s n ph m trong danh sáchG 1 < ; ;
c m v n b c m ho n to n.
Kinh doanh XNK c ng có th b h n ch do vi c ki m soát ngo i h i l] %
vi c i u ti t l ng ngo i t hi n có v t giá h i oái so v i ng ti n khác. "- j % &
Các nh kinh doanh XNK c ng có th ph i i di n v i m t lo t các h ng r o ] %
phi thu quan nh gi y phép nh p kh u, nh ng s qu n lý, i u ti t nh hình I < ; 5 ? )
nh phân bi t i x v i các nh u th u n c ngo i, các tiêu chu n s n " % # " !
ph m mang tính phân bi t i x v i h ng n c ngo i. ! % "
4.2 Ch đ chính sách lu t pháp c a Nh nu c và à& ' (
qu c t .
ây l y u t m doanh ngi p kinh doanh XNK c n n m rõ v tuân th . B i J % # K
v y nó th hi n ý chí th ng nh t chung c a qu c t . Ho t ng XNK c ti n< 0 1 2 I G 2 >
h nh gi a các ch th các qu c gia khác nhau, nên nó ch u s tác ng c a chính B % @
sách ch , lu t pháp c a qu c gia ó, ng th i tuân theo nh ng qui nh , lu t < G 2 : * 5 ) <
pháp c a qu c gia ó v nó ph i tuân theo nh ng qui nh , lu t pháp qu c t % B %
chung.
Nhân t thu c môi tr ng v n hoá.
M i n c u có nh ng t p t c , qui t c , kiêng k riêng. Chúng c_ 5 < H x >
hình th nh heo truy n th ng v n hoá c a m i n c v có nh hu ng to l n % C " i
n t p tính tiêu dùng c a khách h ng n c ó. Tuy s giao l u v n hoá gi a @ " B
các n c ã l m xu t hi n khá nhi t p tính tiêu dùng chung cho mo dân t c,"
song nh ng y u t v n hoá truy n th ng v n còn r t b n v ng có nh h ng5 2 X 2 F I 5 4
r t m nh n thói quen v tâm lý tiêu dùng. c bi t chúng th hi n r t rõ JE
trong s khác bi t gi a truy n th ng ph ng ông v ph ng Tây, gi a các@ B % " J " B
tôn giáo v gi a các ch ng t c. B
Môi tr ng kinh t .
Môi tr ng kinh t có nh h ng quy t nh n ho t ng xu t* 4 ) I
kh u. Nó quy t nh s h p d n c a th tr ng thông qua vi c ph n ánh ti m; ) ? I F G ) * 1
l c th tr ng v h th ng c s h t ng c a m t qu c gia. Trong nh ng n m@ "$ % # % B
g n ây, môI tr ng kinh t qu c t có nhi u thay i do xu h ng nh t th3 * 2 ( I 0
hoá n n kinh t có nhi u m c khác nhau nh khu v c m u d ch t do , khu 6 ? < ) ?
v c th ng nh t thu quan, khu v c th tr ng chung Nh ng xu h ng n y có… y d r W y t eu z ef
tác ng n ho t ng xu t kh u c a các qu c gia theo hai h ng : t o ra s I ; G 2 ?
u tiên cho nhau v kích thích t ng tr ng c a các th nh viên. " "i
4.3 H th ng giao thông v n t i , thông tin liên l c
Vi c th c hi n ho t ng XNK không th tách r i công vi c v n chuy n1 ? 1 0 * 1 < 0
v thông tin liên l c. Nh có thông tin m các bên có th cách nhau t i n a vòng $
tráI t v n thông tin c v i nhau tho thu n ti n h nh ho t ng k p ' "-
th i. Vi c* 1
v n chuy n h ng hoá t n c n y sang n c khác l công vi c n ng n . " " E
t n nhi u chi phí c a ho t ng XNK. Do ó, n u h th ng giao thông v n t i2 G 1 2 <
v thông tin liên l c c a m t n c thu n ti n s giúp cho vi c th c hi n ho t " M @
ng XNK c ti n h nh d d ng, nhanh chóng v ng c l i. "- / "-
4.4 H th ng t i chính ngân h ng:à à $
Hi n nay h th ng t i chính ngân h ng ã phát tri n h t s c l n m nh, %
can thi p t i t t c các doanh nghi p trong n n kinh t dù l n hay nh , dù 1 I 1 ^ 4
b t k th nh ph n kinh t n o. Ho t ng xu t nh p kh u s không th th c { # ! M @
hi n c n u không có s phát tri n c a h th ng ngân h ng. D a trên các "- @ % @
quan h , uy tín , nghi p v thanh toán liên ngân h ng r t thu n l i m các -
doanh nghi p tham gia ho t ông XNK s c m b o v m t l i ích.1 O > L >
4.5 Kh n ng s n xu t, ch bi n c a n n kinh t )
trong n c.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét