+ Thời kỳ chiến tranh thế giới thứ II (1940-1945) có 3 sự kiện lớn đánh
dấu quá trình ra đời và phát triển BHXH, đó là:
- Tổ chức lao động quốc tế đã tổ chức thảo luận một số vấn đề liên quan
đến BHXH như: tàn tật và sinh đẻ liên quan đến lao động nữ. Vấn đề tử tuất
của các binh sỹ trong chiến tranh.
- Luật BHXH ở Mỹ đã được thông qua.
- Kế hoạch Beveridge (1942) đã được Chính phủ Bỉ thông qua để chuẩn
bị thành lập hệ thống BHXH ở Bỉ.
+ Ngày 10/12/1948, Đại hội đồng liên hiệp quốc Tuyên ngôn nhân quyền
và trong đó có đoạn: "Tất cả mọi người với tư cách là thành viên của xã hội,
có quyền về kinh tế, xã hội và văn hóa cần cho nhân cách và sự tự do phát
triển con người”.
+ Ngày 25/6/1952, hội nghị toàn thể của tổ chức lao động quốc tế (ILO)
đã thông qua công ước số 102 (công ước về an sinh xã hội). Nội dung công
ước được tập hợp từ các chế độ và các vấn đề an sinh xã hội đã có và thực
hiện ở một số nước trên thế giới trước đó. Sau công ước số 102 đến nay hầu
hết các nước ở Châu á, Châu Phi và Châu Mỹ la tinh đều xây dựng cho mình
một hệ thống BHXH phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội; phù hợp với tương
quan lực lượng giữa giới chủ và giới thợ và phù hợp với thể chế chính trị
trong mỗi thời kỳ ở từng nước.Cũng sau công ước 102, một loạt các công ước
quốc tế khác nhằm bổ sung, hoàn thiện và cụ thể hóa các vấn đề liên quan đến
BHXH, như:
+ Công ước số 111 ra đời năm 1985, đề cập đến vấn đề việc làm và thất
nghiệp, chống phân biệt đối xử giữa những người lao động có mầu da, tôn
giáo và chủng tộc khác nhau.
+ Công ước số 128 ra đời ngày 7/6/1967 nói về trợ cấp tàn tật, tuổi già và
tiền tuất.
+ Công ước số 156 ra đời năm 1981 đã khuyến cáo các vấn đề về người
lao động và trách nhiệm gia đình.
+ Công ước số 158 ra đời năm 1982 nhằm mục đích chống lại việc giới
chủ cho người lao động thôi việc mà không có lý do chính đáng.
Có thể nói, những công ước quốc tế trên là cơ sở để BHXH các nước
không ngừng hoàn thiện mình trong những điều kiện chính trị, kinh tế, xã hội
cụ thể.
Ở Việt Nam, bảo hiểm xã hội đã có mồng mống dưới thời phong kiến
Pháp thuộc. Sau cách mạng tháng 8 thành công, trên cơ sở Hiến pháp năm
1946 của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chính phủ đã ban hành một loạt
các sắc lệnh quy định về các chế độ trợ cấp ốm đau, tai nạn, hưu trí cho công
nhân viên chức Nhà nước (có Sắc lệnh 29/SL ngày 12/3/1947; Sắc lệnh 76/SL
ngày 20/5/1950 và Sắc lệnh 77/SL ngày 22/5/1950). Cơ sở pháp lý tiếp theo
của BHXH được thể hiện trong Hiến pháp năm 1959. Hiến pháp năm 1959
của nước ta đã thừa nhận công nhân viên chức có quyền được trợ cấp BHXH.
Quyền này được cụ thể hóa trong Điều lệ tạm thời về BHXH đối với công
nhân viên chức Nhà nước, ban hành kèm theo Nghị định 218/CP ngày
27/12/1961 và Điều lệ đãi ngộ quân nhân ban hành kèm theo Nghị định
161/CP ngày 30/10/1964 của Chính phủ. Suốt trong những năm tháng kháng
chiến chống xâm lược, chính sách BHXH nước ta đã góp phần ổn định về mặt
thu nhập, ổn định cuộc sống cho công nhân viên chức, quân nhân và gia đình
họ, góp phần rất lớn trong việc động viên sức người sức của cho thắng lợi của
cuộc kháng chiến chống xâm lược thống nhất đất nước.
Từ năm 1986, Việt Nam tiến hành cải cách kinh tế và chuyển đổi nền
kinh tế từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang cơ chế thị trường, sự thay đổi
mới về cơ chế kinh tế đòi hỏi có những thay đổi tương ứng về chính sách xã
hội nói chung và chính sách BHXH nói riêng. Hiến pháp năm 1992 đã nêu rõ:
“Nhà nước thực hiện chế độ BHXH đối với công chức Nhà nước và người
làm công ăn lương, khuyến khích phát triển các hình thức BHXH khác đối
với người lao động”. Trong văn kiện Đại hội VII của Đảng cộng sản Việt
Nam cũng đã chỉ rõ, cần đổi mới chính sách BHXH theo hướng mọi người
lao động và các đơn vị kinh tế thuộc các thành phần kinh tế đều có nghĩa vụ
đóng góp BHXH, thống nhất tách quỹ BHXH ra khỏi ngân sách. Tiếp đến
Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ VIII cũng đã nêu lên “ Mở rộng chế độ BHXH
đối với người lao động thuộc các thành phần kinh tế”. Như vậy, các văn bản
trên của Đảng và Nhà nước là những cơ sở pháp lý quan trọng cho việc đổi
mới chínhsách BHXH nước ta theo cơ chế thị trường, ngay say khi Bộ luật
lao động có hiệu lực từ ngày 1/1/1995, Chính phủ đã ban hành Nghị đình 12/
CP ngày 26/1/1995/ về Điều lệ BHXH đối với người lao động trong các thành
phần kinh tế . Nội dung của bản Điều lệ này góp phần thực hiện mục tiêu của
Đảng và Nhà nước đặt ra, góp phần thực hiện công bằng và tiến bộ xã hội,
góp phần làm lành mạnh hóa thị trường lao động và đồng thời đáp ứng được
sự mong mỏi của đông đảo người lao động trong các thành phần kinh tế của
cả nước. Và gần đây là sự ra đời Nghị định số 01/2003/NĐ-CP về việc mở
rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội đối với người lao động trong khu
vực kinh tế ngoài quốc doanh cùng với kế hoạch hoàn thành việc soạn thảo
luật BHXH.
2.Bản chất của bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm xã hội là một trong những loại hình bảo hiểm ra đời khá sớm và
đến nay đã được thực hiện ở tất cả các nước trên thế giới. So với các loại hình
bảo hiểm khác, đối tượng, chức năng và tính chất của BHXH có những điểm
khác biệt do bản chất của nó chi phối.
Con ngườimuốn tồn tại và phát triển trước hết phải ăn, mặc, ở và đi lại
v.v Để thỏa mãn những nhu cầu tối thiểu đó, người ta phải lao động để làm
ra những sản phẩm cần thiết. Khi sản phẩm được tạo ra càng nhiều, đời sống
con người ngày càng đầy đủ và hoàn thiện, xã hội ngày càng văn minh. Như
vậy, việc thỏa mãn những nhu cầu sinh sống và phát triển của con người phụ
thuộc vào chính khả năng lao động của họ. Nhưng trong thực tế, không phải
lúc nào con người cũng chỉ gặp thuận lợi, có đầy đủ thu nhập và điều kiện
sinh sống bình thường. Trái lại, có rất nhiều trường hợp khó khăn bất lợi, ít
nhiều ngẫu nhiên phát sinh làm cho người ta bị giảm hoặc mất thu nhập hoặc
các điều kiện sinh sống khác. Chẳng hạn, bất ngờ bị ốm đau hay bị tai nạn
trong lao động , mất việc làm hay khi tuổi già khả năng lao động và khả năng
tự phục vụ bị suy giảm v.v Khi rơivào những trường hợp này, các nhu cầu
cần thiết, trong cuộc sốngkhông vì thế mà mất đi, trái lại có cái còn tăng lên,
thậm chí còn xuất hiện thêm một số nhu cầu mới như: cần được khám chữa
bệnh và điều trị khi ốm đau;tai nạn thương tật nặng cần phải có người chăm
sóc nuôi dưỡng v.v Bởi vậy, muốn tồn tại và ổn định cuộc sống, con người
và xã hội loài người phải tìm ra và thực tế đã tìm ra nhiều cách giải quyết
khác nhau như: san sẻ, đùm bọc lẫn nhau trong nội bộ cộng đồng; đi vay, đi
xin hoặc dựa vào sự cứu trợ của Nhà nước v.v Rõ ràng, những cách đó là
hoàn toàn thụ động và không chắc chắn,
Khi nền kinh tế hàng hóa phát triển, việc thuê mướn nhân công trở nên
phổ biến. Lúc đầu người chủ chỉ cam kết trả công lao động, nhưng về sau đã
phải cam kết cả việc bảo đảm cho người làm thuê có một số thu nhập nhất
định để họ trang trải những nhu cầu thiết yếu khi không may bị ốn đau, tai
nạn, thaisản v.v Trong thực tế, nhiều khi các trường hợp không xảy ra và
người chủ không phải chi ra một đồng nào. Nhưng cũng có khi chảy ra dồn
dập, buộc họ phải bỏ ra một lúc nhiều khoản tiền lớn mà họ không muốn. Vì
thế, mâu thuẫn chủ - thợ phát sinh, giới thợ liên kết đấu tranh buộc giới chủ
thực hiện cam kết. Cuộc đấu tranh này diễn ra ngày càng rộng lớn và có tác
động nhiều mặt đến đời sống kinh tế xã hội. Do vậy, Nhà nước đã phải đứng
ra can thiệp và điều hòa mâu thuẫn. Sự can thiệp này một mặt làm tăng được
vai trò của Nhà nước, mặt khác buộc cả chủ và thợ phải đóng góp một khoản
tiền nhất định hàng tháng được tính toán chặt chẽ dựa trên cơ sở xác suất rủ ro
xảy ra đối với người làm thuê. Số tiền đóng góp của cả chủ và thợ hình thành
một quỹ tiền tệ tập trung trên phạm vi quốc gia. Quỹ này còn được bổ sung từ
ngân sách khi cần thiết nhằm đảm bảo đời sống cho người lao động khi gặp
phải những biến cố bất lợi. Chính nhờ những mối quan hệ ràng buộc đó mà
rủi ro, bất lợi của người lao động được dàn trải, cuộc sống của người lao động
và gia đình họ ngày càng được đảm bảo ổn định. Giới chủ cũng thấy mình có
lợi và được bảo vệ, sản xuất kinh doanh diễn ra bình thường, tránh được
những xáo trộn không cần thiết. Vì vậy, nguồn quỹ tiền tệ tập trung được thiết
lập ngày càng lớn và nhanh chóng. Khả năng giải quyết các phát sinh lớn của
quỹ ngày càng đảm bảo.
Toàn bộ những hoạt động với những mối quan hệ ràng buộc chặt chẽ trên
được thế giới quan niệm là bảo hiểm xã hội đối với người lao động. Như vậy,
bảo hiểm xã hội đối là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập
đối với người lao động khi họ không may gặp phải những biến cố làm giảm
hoặc mất khả năng lao động, mất việc làm trên cơ sở hình thành và sử dụng
một quỹ tiền tệ tập trung nhằm đảm bảo an toàn xã hội.
Với cách hiểu như trên bản chất của bảo hiểm xã hội được thể hiện ở
những nội dung chủ yếu sau đây:
Một là: BHXH là nhu cầu khách quan, đa dạng và phức tạp của xã hội,
nhất là trong xã hội mà sản xuất hàng hóa hoạt động theo cơ chế thị trường,
mối quan hệ thuê mướn lao động phát triển lao động phất triển đến một mức
độ nào đó và hoàn thiện. Vì thế có thể nói kinh tế là nền tảng của bảo hiểm xã
hội hay bảo hiểm xã hội không vượt qua trạng thái kinh tế của mỗi nước.
Hai là: Mối quan hệ giữa các bên trong bảo hiểm xã hội phát sinh trên cơ
sở quan hệ lao động và diễn ra giữa 3 bên: Bên tham gia bảo hiểm xã hội, bên
bảo hiểm xã hội và bên được bảo hiểm xã hội. Bên tham gia bảo hiểm xã hội
có thể chỉ là người lao động hoặc cả người lao động và người sử dụng lao
động. Bên bảo hiểm xã hội (bên nhận nhiệm vụ bảo hiểm xã hội) thông
thường là cơ quan chuyển tách do Nhà nước lập ra và bảo trợ. Bên được bảo
hiểm xã hội là người lao động và gia đình họ khi có đủ các điều kiện ràng
buộc cần thiết.
Ba là: Những biến cố làm giảm hoặc mất khả năng lao động mất việc làm
trong bảo hiểm xã hội có thể là những rủi ro ngẫu nhiên trái với ý muốn chủ
quan của con người như: ốm đau, tai nạn lai động, bệnh nghề nghiệp Hoặc
cũng có thể là những trường hợp xảy ra không hoàn toàn ngẫu nhiên như:
Tuổi già, thai sản v.v Đồng thời những biến cố đó có thể diễn ra cả trong và
ngoài quá trình lao động.
Bốn là: Phần thu nhập của người lao động bị giảm hoặc mất đi khi gặp
phải những biến cố, rủi ro sẽ được bù đắp hoặc thay thế từ một nguồn quỹ tiền
tệ tập trung được tồn tích lại. Nguồn quỹ này do bên tham giai bảo hiểm xã
hội đóng góp là chủ yếu, ngoài ra còn được sự hỗ trợ từ phía Nhà nước.
Năm là: Mục tiêu của bảo hiểm xã hội là nhằm thỏa mãn những nhu cầu
thiết yếu của người lao động trong trường hợp bị giảm hoặc mất thu nhập,
mất việc làm. Mục tiêu này đã được tổ chức lao động quốc tế (ILO) cụ thể
hóa như sau:
- Đền bù cho người lao động những khoản thu nhập bị mất để đảm bảo
nhu cầu sinh sống thiết yếu của họ.
- Chăm sóc sức khỏe và chống bệnh tật.
- Xây dựng điều kiện sống đáp ứng các nhu cầu của dân cư và các nhu
cầu đặc biệt của người già, người tàn tật và trẻ em.
Với những mục tiêu trên, bảo hiểm xã hội đã trở thành một trong những
quyền con người và được Đại hội đồng Liên hợp quốc thừa nhận và ghi vào
Tuyên ngôn Nhân quyền ngày 10/12/1948 rằng:” Tất cả mọi người với tư
cách là thành viên của xã hội có quyền hưởng bảo hiểm xã hội, quyền đó
được đặt cơ sở trên sự thỏa mãn câc quyền về kinh tế, xã hội và văn hóa nhu
cầu cho nhân cách và sự tự do phát triển con người”.
ỏ nước ta, bảo hiểm xã hội là một bộ phận quan trọng trong chính sách
bảo đảm xã hội. Ngoài bảo hiểm xã hội, chính sách bảo đảm xã hội còn có
cứu trợ xã hội và ưu đãi xã hội.
Cứu trợ xã hội là sự giúp đỡ của Nhà nước và xã hội về thu nhập và câc
điều kiện sinh sống khác đối với mọi thành viên của xã hội, trong những
trường hợp bị bất hạnh, rủi ro, nghèo đói, không đủ khả năng để tự lo cuộc
sống tối thiểu của bản thân và gia đình. Sự giúp đỡ này được thực hiện bằng
các nguồn quỹ dự phòng của Nhà nước, bằng tiền hoặc hiện vật đóng góp của
các tổ chức xã hội và những người hảo tâm.
ưu đãi xã hội là sự đãi ngộ đặc biệt cả về vật chất và tinh thần của Nhà
nước, của xã hội nhằm đền đáp công lao đối với những người hay bộ phận xã
hội có nhiều cống hiến cho xã hội. Chẳng hạn những người có công với nước,
liệt sỹ và thân nhân liệt sỹ, thương binh v.v đều là những đối tượng được
hưởng sự đãi ngộ của Nhà nước, của xã hội, ưu đãi xã hội tuyệt nhiên không
phải là sự bố thí, ban ơn, mà nó là một chính sách xã hội có mục tiêu chính
trị, kinh tế , xã hội góp phần củng cố thể chế chính trị của Nhà nước trước mắt
và lâu dài, đảm bảo công bằng xã hội.
Mặc dù có nhiều điểm khác nhau về đối tượng và phạm vi song bảo hiểm
xã hội, cứu trợ xã hội và ưu đãi xã hội đều là những chính sách xã hội không
thể thiếu được của một quốc gia. Những chính sách này luôn bổ sung cho
nhau, hỗ trợ nhau và tất cả đều góp phần đảm bảo an toàn xã hội.
3.Vai trò của BHXH
3.1.Vai trò của BHXH đối với người lao động và gia đình của họ:
ở bất kỳ hoàn cảnh, thời điểm nào, rủi ro luôn luôn rình rập, đe doạ
cuộc sống của mỗi người gây gánh nặng cho cộng đồng và xã hội. Rủi ro phát
sinh hoàn toàn ngẫu nhiên bất ngờ không lường trước được nhưng xét trên
bình diện xã hội, rủi ro là một tất yếu không thể tránh được. Để phòng ngừa
và hạn chế những tác động tiêu cực của rủi ro đối với con người và xã hội là
nhiệm vụ, mục tiêu hoạt động của BHXH. Chúng ta có thể liệt kê một số vai
trò của BHXH đối với cá nhân
- Thứ nhất: BHXH có vai trò ổn định thu nhập cho người lao động và
gia đình họ.
Khi tham gia BHXH, người lao động phải trích một khoản phí nộp vào
quỹ BHXH, khi gặp rủi ro, bất hạnh như: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động
làm cho chi phí gia đình tăng lên hoặc phải ngừng làm việc tạm thời. Do vậy
thu nhập của gia đình bị giảm, đời sống kinh tế lâm vào tình cảnh khó khăn,
túng quẫn. Nhờ có chính sách BHXH mà họ được nhận một khoản tiền trợ
cấp đã bù đắp lại phần thu nhập bị mất hoặc bị giảm để đảm bảo ổn định thu
nhập, ổn định đời sống.
- Thứ hai: Ngoài việc đảm bảo đời sống kinh tế, BHXH tạo được tâm lý
an tâm, tin tưởng. Khi đã tham gia BHXH góp phần nâng cao đời sống tinh
thần cho người lao động đem lại cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho nhân dân
lao động.
3.2.Vai trò của BHXH đối với xã hội:
- Thứ nhất: Tăng cường mối quan hệ giữa Nhà nước, người sử dụng lao
động và người lao động, mối quan hệ ràng buộc, chặt chẽ, chia sẽ trách
nhiệm, chia sẽ rủi ro chỉ có được trong quan hệ của BHXH. Tuy nhiên mối
quan hệ mối quan hệ này thể hiện trên giác độ khác nhau. Người lao động
tham gia BHXH với vai trò bảo vệ quyền lợi cho chính mình đồng thời phải
có trách nhiệm đối với cộng đồng và xã hội. Người sử dụng lao động tham gia
BHXH là để tăng cường tình đoàn kết và cùng chia sẻ rủi ro cho người lao
động nhưng đồng thời cũng bảo vệ, ổn định cuộc sống cho các thành viên
trong xã hội. Mối quan hệ này thể hiện tính nhân sinh, nhân văn sâu sắc của
BHXH.
- Thứ hai: BHXH thể hiện chủ nghĩa nhân đạo cao đẹp, BHXH tạo cho
những người bất hạnh có thêm những điều kiện, những lực đẩy cần thiết để
khắc phục những biến cố xã hội, hoà nhập vào cộng đồng, kích thích tính tích
cực của xã hội trong mỗi con người giúp họ hướng tới những chuẩn mực của
chân-thiện-mỹ nhờ đó có thể chống lại tư tưởng “Đèn nhà ai nhà ấy rạng”.
BHXH là yếu tố tạo nên sự hoà đồng mọi người, không phân biệt chính kiến,
tôn giáo chủng tộc, vị thế xã hội đồng thời giúp mọi người hướng tới một xã
hội nhân ái, cuộc sống công bằng, bình yên.
- Thứ ba: BHXH thể hiện truyền thống đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau
tương thân tương ái của cộng đồng: Sự đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong cộng
đồng là nhân tố quan trọng cộng đồng, giúp đỡ những người bất hạnh là nhằm
hoàn thiện những giá trị nhân bản của con người, tạo điều kiện cho một xã hội
phát triển lành mạnh và bền vững.
- Thứ tư: BHXH góp phần thực hiện bình đẳng xã hội: trên giác độ xã
hội, BHXH là một công cụ để nâng cao điều kiện sống cho người lao động.
Trên giác độ kinh tế, BHXH là một công cụ phân phối lại thu nhập giữa các
thành viên trong cộng đồng. Nhờ sự điều tiết này người lao động được thực
hiện bình đẳng không phân biệt các tầng lớp trong xã hội.
3.3.Vai trò BHXH đối với nền kinh tế thị trường:
- Thứ nhất: Khi chuyển sang cơ chế thị trường, thì sự phân tầng giữa
các lớp trong xã hội trơ nên rõ rệt. Đồng thời tạo ra sự bất bình đẳng về thu
nhập giữa các ngành nghề khác nhau trong xã hội. Nhưng rủi ro xãy ra trong
cuộc sống không loại trừ một ai, nếu rơi vào những người có hoàn cảnh kinh
tế khó khăn thì cuộc sống của họ trở nên bần cùng, túng quẫn. BHXH đã góp
phần ổn định đời sống cho họ và gia đình họ.
- Thứ hai: Đối với các doanh nghiệp, khi những người lao động không
may gặp rủi ro thì đã được chuyển giao cho cơ quan BHXH chi trả. Nhờ vậy
tình hình tài chính của các doanh nghiệp được ổn định hơn. Hệ thống BHXH
đã bảo đảm ổn định xã hội tạo tiền đề để phát triển kinh tế thị trường.
- Thứ ba: Khi tham gia BHXH cho người lao động sẽ phát huy tinh
thần trách nhiệm, gắn bó tận tình của người lao động trong các doanh nghiệp
làm cho mối quan hệ thị trường lao động được trở nên lành mạnh hơn, thị
trường sức lao động vận động theo hướng tích cực góp phần xây dựng và có
kế hoạch phát triển chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển nền
kinh tế thị trường.
- Thứ tư: Quỹ BHXH do các bên tham gia đóng góp được tích tụ tập
trung rất lớn, phần quỹ nhàn rỗi được đem đầu tư cho nền kinh tế tạo ra sự
tăng trưởng, phảt triển kinh tế và tạo công ăn việc làm cho người lao động.
- Thứ năm: BHXH vừa tạo động lực cho các thành phần kinh tế phát
triển nhưng mặt khác tạo ra sự bình đẳng giữa các tầng lớp dân cư thông qua
hệ thống phân phối lại thu nhập góp phần lành mạnh hóa thị trường lao động.
II. Vài nét về khu vực kinh tế ngoài quốc doanh :
1. Khái niệm và thành phần của khu vực kinh tế ngoài quốc doanh:
a. Khái niệm:
Đại hội Đảng lần thứ IV đã nhận định: Trong xã hội ta còn nhiều người
có sức lao động, chưa có việc làm, chưa sử dụng hết thời gian lao động. khả
năng thu hút sức kao động của khu vực Nhà nước là có hạn trong khi nguồn
vốn của Nhà nước eo hẹp thì nguồn dự trữ vốn trong nhân dân hầu như chỉ để
đưa vào tiêu dùng, cất giữ. Phải có chính sách mở đường cho người lao động
tự tạo việc làm, kích thích mọi người đưa vốn vào sản xuất kinh doanh, mở
rộng tái sản xuất trên quy mô toàn xã hội. Xuất phát từ sự đánh giá những tềm
năng tuy phân tán, nhưng rất quan trọng trong nhân dân, cả về sức lao động,
kỹ thuật, tiền vốn, khả năng tạo việc làm, từ đó khu vực kinh tế ngoài quốc
doanh được chính thức thừa nhận.
Theo luật doanh nghiệp Nhà nước được Quốc hội khoá IX kỳ họp thứ 7
thông qua ngày 20/04/1995, luật doanh nghiệp sữa đổi được Quốc hội khóa X,
kỳ họp thứ 5 thông qua ngày 12/06/1999, và luật khuyến khích đầu tư trong
nước được Quốc hội khoá IX kỳ họp thứ 5 thông qua ngày 22/06/1994 có quy
định:
Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao
dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm
mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh.
Kinh doanh là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các công đoạn của
quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ
trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi.
Khu vực kinh tế ngoài quốc doanh là toàn bộ các đơn vị sản xuất kinh
doanh của tư nhân đứng ra thành lập, đầu tư kinh doanh và tổ chức quản lý.
b, Thành phần của các khu vực kinh tế ngoài quốc doanh:
Theo hình thức sở hữu tài sản, Việt Nam chia thành hai loại hình doanh
nghiệp sau:
- Doanh nghiệp nhà nước
- Doanh nghiệp ngoài quốc doanh
Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh bao gồm:
- Doanh nghiệp tư nhân
- Các công ty:
+Công ty cổ phần
+Công ty trách nhiệm hữu hạn:
.Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên
.Công ty trách nhiệm hữu hạn có hai thành viên trở lên
+Công ty hợp doanh
+Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài:
.Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài
.Doanh nghiệp liên doanh
+Doanh nghiệp tập thể
+Doanh nghiệp đoàn thể
Vì số lượng các đơn vị DNNQD là rất lớn, thời gian và nguồn tài liệu
hạn chế nên em chỉ đề cập đến doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, công
ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp doanh. Đây là các loại hình đơn vị sản
xuất kinh doanh cơ bản cấu thành nên khu vực kinh tế ngoài quốc doanh. Em
hy vọng vào một lần khác sẽ đề cập một cách tổng quan hơn các thành phần
trong nền kinh tế. Cụ thể:
* Doanh nghiệp tư nhân:
Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do cá nhân làm chủ và tự chịu
trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh
nghiệp.
Với tư cách là chủ sở hữu duy nhất, nhà đầu tư có toàn quyền quyết định
các hoạt động kinh doanh của mình bao gồm cả lợi nhuận thu được. Tuy
nhiên, chủ doanh nghiệp lại là người phải chịu rủi ro rất lớn, chịu trách nhiệm
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét